مسابقه دین و اندیشه خانه قرآن باشگاه کاربران جامعه ورزشی خانواده خوشبخت دنیای کودکان آشپزی و تغذیه موبایل دانش و تکنولوژی مجله سلامت سیاست گردشگری
دنیای عکس و عکاسی اقتصاد زنان ادبیات هــنر سینما و تلویزیون بزرگان و مشاهیر مهدویت سرگرمی دانلود نرم افزار مرکز کتاب پایگاه ها جستجو روابط عمومی مقالات
   
صفحه اصلی وب سایت فید مطالب وب سایت عضویت رایگان در وب سایت جستجو در وب سایت سوالات رایج نقشه وب سایت درباره ما تماس با ما  
حتما ببنید
مقدمه ای درباره توسعه اقتصادی
ارتباط بين دين و توسعه اقتصادي
آشنایی با مفاهیم بودجه
اخبار روز اقتصادی و بازرگانی
عصر ما بعد توسعه
نگاهی به بیکاری و بهره وری نیروی کار در آمریکا
دقت کردید ؟؟
/News-Article/Help/help_for_using_tebyan/2010/12/27/16865.html
/Directory/Free-Web-Submission.html
/photo-gallery/archive/17/135/276/0/30/default.html
/archive/Religion_Thoughts/the_infallibles_family/god_messengers/Muhammad_prophet/0/10/default.html
/News-Article/News_agency/public_relation_tebyan/2012/1/11/48585.html
/archive/photography/0/10/default.html
http://news.tebyan-zn.ir/
/Voting/public_opinion/default.html
جدیدترین مطالب این بخش

ارائه الگوی تأمین مالی توسعه موقوفات با استفاده از انتشار اوراق منفعت (صکوک انتفاع)(5)
در کشور ما موقوفات زیادی وجود دارد که توسعه پیدا نکرده اند. این واقعیت باعث شده ما نتوانیم از توان ...

ارائه الگوی تأمین مالی توسعه موقوفات با استفاده از انتشار اوراق منفعت (صکوک انتفاع)(3)
اوراق بهادار اسلامی یا صکوک گواهی هایی با ارزش اسمی یکسان هستند که بعد از عملیات پذیره نویسی، بیانگ...

ارسال مطالب به دوستان
send to freinds ارسال مطلب برای استفاده سایر دوستان

عنوان مطلب : ارائه الگوی تأمین مالی توسعه موقوفات با استفاده از انتشار اوراق منفعت (صکوک انتفاع)(5)
 
 برای ارسال این مطلب به دوستتان لطفا منو های زبر را بدقت تکمیل و دکمه ارسال را کلیک نمایید

 
 
 
 
  
دریافت رایگان (کلیک کنید)
ارسال دعوتنامه (کلیک کنید)
بازدید ها :   587   بازدید   
تاریخ درج مطلب  24/10/1394
تغییر اندازه متن:  افزایش اندازه فونت متن    کاهش اندازه فونت متن
  چاپ این مطلب  

ارائه الگوی تأمین مالی توسعه موقوفات با استفاده از انتشار اوراق منفعت (صکوک انتفاع)(5)

ارائه الگوی تأمین مالی توسعه موقوفات با استفاده از انتشار اوراق منفعت (صکوک انتفاع)(5) واحد اقتصاد تبیان زنجان-

 

8. الگوی توسعه موقوفات با استفاده از انتشار اوراق منفعت

در کشور ما موقوفات زیادی وجود دارد که توسعه پیدا نکرده اند. این واقعیت باعث شده ما نتوانیم از توان بالقوه وقف برای بهبود رفاه جامعه استفاده کنیم. به منظور بازسازی موقوفات، سازمان اوقاف نیاز به سرمایه دارد تا بتواند توسعه موقوفات را تأمین مالی کند. یکی از راه های تأمین سرمایه، مشارکت دادن سرمایه گذاران از طریق انتشار اوراق منفعت است.

در الگوی مورد نظر این مقاله که در نمودار 1 و نمودار 2 تبیین شده است (برای جلوگیری از پیچیده شدن نموداری الگوی مقاله، فرآیندها و ارتباطات در نمودار 1 با پیکان های نقطه چین نمایش داده شده است و در نمودار 2 نیز جریان های نقدی با پیکان های ممتد نمایش داده شده است)، سازمان اوقاف و امور خیریه موقوفات توسعه نیافته خود مانند ساختمان اداری، فروشگاه های زنجیره ای، هتل و... را شناسایی و طرح های نوع دوم مناسب را برای این موقوفات جستجو می کند.

این سازمان پس از یافتن طرح مناسب، شرکتی را به عنوان واسط تعیین می کند (نمودار 1. الف) و برای چگونگی تأمین مالی خود الگویی مناسب انتخاب می کند.

سه الگویی که ممکن است برای تأمین مالی طرح مورد استفاده قرار گیرند عبارتند از (خالد، حسن و ساکمانا؛ 2007: 16):

1. طرح به طور کامل از طریق انتشار اوراق منفعت تأمین مالی شود.

2. این مورد مشابه مورد اول است. اما اختیاری وجود دارد که سررسید اوراق را طولانی تر می کند.

3. در این روش جهت گیری عمده آن است که طرح از طریق انتشار اوراق منفعت تأمین مالی شود؛ اما بخشی از طرح از محل وجوه داخلی تأمین مالی می شود. منابع موجود داخلی می تواند سود طرح های وقف دیگر و وجوه اهدایی به سازمان اوقاف و امور خیریه باشد.

پس از تعیین الگوی تأمین مالی، سازمان اوقاف و امور خیریه عملیات ساخت را شروع می کند و قرارداد BOT را به شرکت پیمانکار (شرکت پیمانکار توسط سازمان اوقاف و امور خیریه تعیین می شود. همچنین این سازمان می تواند پیمانکار را با مشورت با واسط تعیین نماید) منتقل می کند (نمودار 1. ب)، سپس پیمانکار با اجاره طرح به شرکت واسط (که از این به بعد طرح را عملیاتی خواهد کرد) کار را دنبال می شود (نمودار 1. پ).

موضوع قرارداد BOT میان شرکت پیمانکار و سازمان اوقاف و امور خیریه دارایی پایه طرح اوراق منفعت موقوفات است. شرکت پیمانکار براساس این قرارداد، اقدامات لازم جهت توسعه موقوفه را انجام داده و سپس طرح تکمیل شده را به شرکت واسط منتقل می کند. مدت زمان قرارداد وابسته به الگوی تأمین مالی به کار گرفته شده در تأمین مالی طرح است.

دوره BOT طرحی که براساس الگوی اول می باشد کوتاه تر از طرحی است که براساس الگوی دوم طراحی شده است. براساس الگوی دوم، قرارداد طولانی می شود تا درآمد دوره ای که از سازمان اوقاف و امور خیریه دریافت شده است، بازگردانده شود.

در اینجا مثالی برای حالت های بالا ارائه می شود. قرارداد BOT میان سازمان اوقاف و امور خیریه و شرکت پیمانکار برای یک طرح نوع دوم خاص 25 سال است. طول مدت این قرارداد عادی است. اما براساس الگوی ثانویه، ممکن است سازمان اوقاف و امور خیریه طول مدت بالا - برای مثال 35-30- را بپذیرد. در عوض، سازمان اوقاف و امور خیریه پرداخت هایی دوره ای (ماهانه یا سالیانه) از واسط - که طرح را از شرکت پیمانکار اجاره کرده است - دریافت می کند.

در حالت اول، سازمان اوقاف و امور خیریه تا 25 سال بعد، یعنی پایان زمان طرح (یا دوره قرارداد BOT) هیچ درآمدی از طرح نوع دوم دریافت نمی کند. با این وجود سازمان اوقاف طرح نوع دوم را زودتر دریافت می کند تا به وسیله خود این طرح، درآمد عملیاتی ایجاد شود. از سوی دیگر، الگوی دوم مدت زمانی را که لازم است تا سازمان اوقاف و امور خیریه طی کند تا با به دست آوردن حقوق خود، طرح نوع دوم را اجرا کند طولانی تر خواهد کرد (برای مثال 35-30 سال، یعنی 10-5 سال بیش تر).

به هر حال این الگو، پرداخت های دوره ای از شرکت واسط به سازمان اوقاف و امور خیریه را پیشنهاد می دهد. این پرداخت ها برای سازمان اوقاف و امور خیریه درآمد محسوب می شود. این درآمد برای تأمین مالی هزینه های نگهداری و عملیاتی طرح نوع اول استفاده می شود. همچنین می تواند برای آماده کردن منابع انسانی مورد نیاز طرح نوع دوم به کار رود (مانند پزشکان و معلمان).

پس از انعقاد قرارداد اجاره با شرکت پیمانکار، شرکت واسط برای تأمین مالی طرح، اوراق منفعت منتشر می کند (نمودار 1. ت). سرمایه گذاران اوراق منفعت را که برای اولین بار منتشر شده خریداری می کنند. این اقدام نشان دهنده مالکیت استفاده از منافع دارایی (ملک) برای یک دوره زمانی معین است.

سرمایه گذار حق دارد در طول زمان خاصی از یک دوره معین، از دارایی تعیین شده برای اوراق بهره ببرد. با این وجود ممکن است سرمایه گذار اوراق را به بخش دیگری که می خواهد از آن دارایی استفاده کند، اجاره مجدد دهد (اگر این اجاره مجدد موجب نقصی برای مستأجر اول باشد، باید این نفع ناشی از یک تغییر مفید مثل تعمیرات، در ملک یا دارائی مورد اجاره باشد؛ در غیر این صورت اجاره مجدد صحیح است، اما منفعت کسب شده مشروع نیست).

شرکت واسط با توزیع اوراق منفعت، وجوه را از سرمایه گذاران جمع آوری می کند تا توسعه طرح نوع دوم را تأمین مالی کند (نمودار 2. الف).

اما ممکن است سازمان اوقاف و امور خیریه نیز از طریق خرید اوراق منفعت یا از طریق الگوهای سرمایه گذاری دیگر (مثل سرمایه گذاری مشارکتی یا سرمایه گذاری مضاربه ای) در تأمین مالی طرح نوع دوم مشارکت کند (نمودار 2. ب). شرکت واسط وجوه سرمایه گذاری شده را جمع آوری می کند و سپس توسعه طرح نوع دوم را تأمین مالی می کند و برای توسعه وجوه را هزینه می کند (نمودار 2. پ). شرکت پیمانکار فعالیت خود را آغاز می کند و با تزریق وجوه تأمین مالی شده به موقوفه (نمودار 2. ت)، آن را توسعه می دهد.

و پس از اتمام آن را به شرکت واسط تحویل می دهد (نمودار 1. ث). اکنون مدیریتِ طرحِ نوع دوم تکمیل شده در اختیار شرکت واسط است. شرکت واسط این طرح را از زمانی که طرح تکمیل شده تا زمانی که قرارداد BOT به پایان برسد، عملیاتی می کند. طرح نوع دوم به طور مستمر برای شرکت واسط درآمد ایجاد می کند (نمودار 2. ث). سپس این درآمد میان شرکت واسط، سازمان اوقاف و امور خیریه و دارندگان اوراق منفعت مطابق شرایط زیر تقسیم می شود:

1. این درآمد به مرور در هر دوره مشخص به سازمان اوقاف و امور خیریه پرداخت خواهد شد (برای مثال به صورت ماهانه یا سالیانه) (نمودار 2. ج). شرکت واسط به صورت دوره ای به سازمان اوقاف و امور خیریه پرداخت انجام می دهد؛ زیرا شرکت واسط این طرح را از طریق الگوی دوم تأمین مالی کرده است. با این وجود طرفین می توانند دوره را از مدت طبیعی آن طولانی تر کنند. مدت زمان طبیعی در این مثال 25 سال است.

2. این درآمد میان شرکت واسط و سازمان اوقاف و امور خیریه مطابق سهم طرفین در طرح تقسیم خواهد شد (نمودار 2. چ). مشارکت سازمان اوقاف و امور خیریه در طرح از طریق خرید اوراق منفعت یا هر قرارداد سرمایه گذاری مجاز دیگر نظیر سرمایه گذاری مشارکتی یا مضاربه ای انجام می شود (نمودار 2. ب).

در این راستا، سازمان اوقاف و امور خیریه از طریق خرید اوراق منفعت در طرح سرمایه گذاری می کند. ولی از دارایی استفاده نمی کند، بنابراین از شرکت واسط درخواست می کند تا دارایی را به منظور درآمدزایی به طرف دیگری دوباره اجاره دهد، سپس این درآمد پس از آن که شرکت واسط حق مدیریت خود را به خاطر مدیریت کردن روی دارایی مؤسسه از آن کسر نمود به سازمان اوقاف و امور خیریه منتقل می کند.

3. شرکت واسط به دارندگان اوراق که از دارایی استفاده نمی کنند و آن را به شرکت واسط می سپارند تا این شرکت دارایی را از سوی آنان به طرف دیگری دوباره اجاره دهد، سود پرداخت می کند (نمودار 2. ح).

سود دریافتی توسط سازمان اوقاف و امور خیریه به حساب سازمان واریز می شود. این وجوه می تواند برای تأمین مالی طرح نوع اول و سرمایه گذاری در طرح های نوع دوم آتی مورد استفاده قرار گیرد.

این فرآیند تا پایان قرارداد BOT ادامه می یابد. شرکت واسط در پایان قرارداد BOT، دارایی را به شرکت پیمانکار باز می گرداند (نمودار 1. ج). شرکت پیمانکار نیز دارایی را به سازمان اوقاف و امور خیریه برمی گرداند (نمودار 1. چ). در اینجا سازمان اوقاف و امور خیریه به طور کامل مالک طرح نوع دوم می شود و آن به طور مستمر برای مدیریت یا معاونت تأمین مالی موقوفات درآمدزایی دارد.

تبیان زنجان

9. نتیجه گیری

در شرایط فعلی جوامع اسلامی وقف نیز محبوبیت زیادی بدست آورده است. وقف به بسیاری از مردم فقیر، ایتام و سایر محرومان برای نیازهای ضروری شان کمک می کند. وقف در صورتی می تواند نقش خود را به درستی ایفا کند که به درستی مدیریت شود. فساد و فرآیند افزایش منابع مادی و معنوی در کشورهای اسلامی به یک ذهنیت تبدیل شده است. این وضع منجر به آن می شود که واقف میلی به وقف اموال خود نداشته باشد.

مسأله دیگری که موجب توسعه محدود در عملکرد وقف می شود وابستگی بیش از اندازه آن به دارایی هایی است که از سوی واقف، وقف می شود. طرح نوع اول (وقف انتفاع) که نیازهای ضروری نظیر آموزش، درمان و غیره را تأمین می کند نبایستی به طور دایم از سوی واقف تأمین مالی شود.

طرح نوع دوم (وقف منفعت) نیز باید (که درواقع سودآور است) به منظور نگهداری طرح نوع اول (وقف انتفاع) ایجاد شود. مدیریت این طرح نوع دوم (وقف منفعت) باید بتوان طرح هایی راه اندازی کند که درآمدزایی داشته باشند. مدیر هم چنین باید ظرفیت افزایش وجوه را افزایش دهد.

در این راستا نقش اوراق منفعت به عنوان یک ابزار مالی اسلامی مهم است و می تواند در زمینه افزایش وجوه برای طرح نوع دوم (وقف منفعت) مطرح شده در بالا مناسب باشد. هدف این مقاله به طور عمده توصیف یک الگوی پیشنهادی درباره نقش اوراق منفعت در حمایت از مدیریت اوقاف است. برای انجام این الگو، باید ابتدا برخی پیش نیازها تحقق یابد. نگارندگان معتقدند که این الگو می تواند یک الگوی جایگزین برای عملکرد بهتر اوقاف باشد.

منبع:کاوند، مجتبی؛ (1389)، گفتارهایی درباره اوراق بهادار اسلامی (صکوک)، تهران: دانشگاه امام صادق (علیه السلام)، چاپ اول

راسخون


گرد آوری: گروه اقتصاد سایت تبیان زنجان
http://www.tebyan-zn.ir/economy.html

پی نوشت ها:

1. رئیس و عضو هیأت علمی دانشکده ی معارف اسلامی، الهیات و ارشاد دانشگاه امام صادق (علیه السلام).

2. کارشناسی ارشد، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (علیه السلام)

3. کارشناسی ارشد، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (علیه السلام)

منابع تحقیق:

الف: منابع فارسی

1. احمدپور، ایوب (1387)، مطالعه تطبیقی وقف در حقوق ایران و تراست در نظام حقوقی انگلیسی، وقف و تمدن اسلامی، ج 1، تهران، انتشارات اسوه.

2. امینیان مدرس، محمد؛ وقف از دیدگاه حقوق و قوانین؛ انتشارات سمت، تهران، 1381.

3. البحرانی، یوسف (1363)، الحدائق الناضره فی احکام العتره الطاهره، ج 21، قم، مؤسسه النشر الاسلامی.

4. جناتی، محمد ابراهیم (1380)، وقف از دیدگاه مبانی اسلامی ، میراث جاویدان، ش 5، صص 43-34.

5. حبیبان، مجید؛ اوراق، درآمدی بر اوراق منفعت و مبانی شرعی آن ، مجموعه مقالات چهارمین همایش دو سالانه اقتصاد اسلامی؛ دانشگاه تربیت مدرس؛ تهران؛ 1384.

6. حلی، ابن إدریس (1410 ق)، السرائر، قم، مؤسسه نشر اسلامی، چاپ دوم.

7. حلی، یحیی بن سعید (1405 ق)، الجامع للشرایع، قم، سید الشهداء.

8. خمینی، روح ا... (1366)، تحریرالوسیله، ج 2، اسلامی، علی؛ قم، دفتر انتشارات اسلامی

9. خمینی، روح ا... (1408 ق)، تحریرالوسیله، نجف اشرف، مطبعه الآداب.

10. ریاحی سامانی، نادر (1378)، وقف و سیر تحولات قانونگذاری در موضوعات، شیراز، انتشارات نوید.

11. سید یزدی، محمدکاظم (1358)، العروه الوثقی، ج 2، تهران، المکتبه العلمیه الاسلامیه

12. شیخ طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن (1387 ق)، المبسوط فی فقه الإمامیه، قم، المرتضویه لإحیاء آثار الجعفریه

13. عبده تبریزی، حسین؛ نهاد مالی صندوق های وقفی در جهان و اصول اسلامی فعالیت آن در ایران؛ فصل نامه پژوهشی دانشگاه امام صادق (علیه السلام)؛ شماره 25، بهار 1384.

14. علامه حلی (1372 ق)، تبصره المتعلمین فی احکام الدین، تهران، مکتبه الإسلامیه.

15. علامه حلی (1414 ق)، تذکره الفقهاء، قم، انتشارات آل البیت.

16. فلاح شمس، میرفیض؛ رشنو، مهدی؛ ریسک در اوراق و مصون سازی آن؛ (مجموعه مقالات نوزدهمین همایش بانکداری اسلامی)؛ مؤسسه عالی بانکداری اسلامی؛ تهران؛ 1387.

17. محقق حلی (1377 ق)، شرایع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، تهران، مکتبة الإسلامیه.

18. معین، محمد (1380)، فرهنگ معین، تهران، انتشارات ساحل، چاپ سوم.

19. موسویان، سید عباس؛ ابزارهای مالی اسلامی (صکوک)؛ سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی؛ تهران؛ 1386.

20. موسویان، سید عباس؛ صکوک مزارعه و مساقات؛ ابزار مالی مناسب برای توسعه بخش کشاورزان ایران؛ مجله اقتصاد اسلامی؛ شماره 26، تهران؛ 1386.

21. نجفی، محمدحسن (1981 م)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج 25، بیروت، داراحیاء التراث العربی، الطبعه السابعه

ب. منابع انگلیسی

1. Ahmed, Habib (2004); Role of Zakah and Awqaf in Poverty Alleviation; Occasional Paper No. 8; Islamic Research and Training Bank; Jeddah Institute; Islamic Development.

2. Chapra, M. Umcr (1985), Towards a Just Monetary System, The Islamic Foundation Leicester.

3. Hisham, Dafterdar (2007); The development and promotion of awqaf as a business sector; Singapore International Waqf Conference; The Fullerton Hotel Singapore; 6-7 March 2007.

4. Kahf, Monzer (1998); Financing the Development of Awqaf Property; Seminar on Development of Awqaf; IRTI. Kuala Lumpur. 2-4 March 1998.

5. Khan, M. Fahim (1997), "Social Dimensions of Islamic Banks in Theory and Practice," Islamic Research and Training Institute, Islamic Development Bank, manuscript.

6. Kholid, Muhamad; Hassan, Kamal Abdul Karcem; Sukmana, Raditya (2007); In supporting waqf performance through sukuk Al- intifa a: A proposed generic model; Singapore International Waqf Conference; The Fullerton Hotel Singapore; 6-7 March 2007.

7. pirasteh, Hossein; Abdolmaleki, Hojjatoullah (2007); Developing awqaf properties Islamic financial engineering: A conceptual and empirical analysis; Singapore International Waqf Conference; The Fullerton Hotel Singapore; 6-7 March 2007.

8. Rashid, S. Khalid (cd.); Waqf Experience in South Asia; New Delhi; Institute of Objective Studies; 2002; pp. 141-147.

9. Siddiqi, M. Nejatullah (2004), Riba, Bank Interest, and the Prohibition, Visiting Scholars Research Scries No.2, Islamic Research an Training Institute, Islamic Development Bank, Jeddah.

10. Zarqa, Muhammad Anas (1988), "Islamic Distributive Schemes", in Munawar Iqbal (Editor), Distributive Justice and Need Fulfillment in an Islamic Economy, The Islamic Foundation, Leicester, pp. 163- 216.

توجه : این مقاله توسط سیستم نرم افزاری واحد های وب سایت گردآوری شده است و تبیان زنجان ادعای مالکیت این محتوا را نداشته و صرفاً جهت ارتقای سواد عمومی منتشر گردیده است .تبیان زنجان یک وب سایت عمومی اطلاع رسانی میباشد. در صورتی که تولید کننده اصلی این محتوا میباشید و مایل نیستید در وب سایت تبیان زنجان این مطلب در دسترس عموم قرار گیرد لطفا از لینک ' ارسال گزارش ' زیر نسبت به ارسال درخواست خود اقدام فرمایید .
ارسال گزارش
  

12345
 
0 نفر به اين مطلب راي داده اند
میزان متوسط :0.0 از 5

اين مطلب تا چه ميزان مورد قبول شما واقع شد ؟
 نام و نام خانوادگی : 
آدرس Email :             
کد درون تصویر را وارد نمایید                       
 
 12345 
ضعيفعــالی
ضمن تشکر از توجه شما به این مطلب , نظرات سازنده شما در هر مطلب را صمیمانه ارج نهاده و آنرا به عنوان مرجعی قابل اعتماد جهت پیشرفت و ترقی اطلاع رسانی در فضای گفتمانی مناسب , می دانیم و اميد داريم بتوانيم از حسن نظر شما در راستاي افزايش سطح ارائه محتوا و خدمت رساني بهره گيريم.
نظر شما پس از بررسی توسط بخش محتوا, قابل روئیت برای عموم خواهدبود .
(توجه: تایید نظرات به معنی قبول و یا تایید محتوای آن  از سوی تبیان زنجان نمی باشد )

 
 

182879
© 2004-2009 Tebyan. The content is copyrighted to Tebyan Cultural and Information center and may not be reproduced on other websites.