مسابقه دین و اندیشه خانه قرآن باشگاه کاربران جامعه ورزشی خانواده خوشبخت دنیای کودکان آشپزی و تغذیه موبایل دانش و تکنولوژی مجله سلامت سیاست گردشگری
دنیای عکس و عکاسی اقتصاد زنان ادبیات هــنر سینما و تلویزیون بزرگان و مشاهیر مهدویت سرگرمی دانلود نرم افزار مرکز کتاب پایگاه ها جستجو روابط عمومی مقالات
   
صفحه اصلی وب سایت فید مطالب وب سایت عضویت رایگان در وب سایت جستجو در وب سایت سوالات رایج نقشه وب سایت درباره ما تماس با ما  
حتما ببنید
امام حسين (ع)،الگوى زندگى
درباره فلسفه اسلامی چه می دانید؟
برزخ چيست؟
خرافه زدائی از فرهنگ عاشورا
امر به معروف و نهی از منکر
شرکت در نماز جمعه و اهمیت آن
وصیت نامه شهيد حاج مهدی باکری
آثار و فواید دعا چیست؟
دقت کردید ؟؟
/photo-gallery/archive/17/135/276/0/30/default.html
/ItMatchOnline.html
/News-Article/News_agency/public_relation_tebyan/2012/1/11/48585.html
/Directory/Free-Web-Submission.html
/archive/photography/0/10/default.html
/News-Article/Help/help_for_using_tebyan/2010/12/27/16865.html
http://news.tebyan-zn.ir/
/archive/Religion_Thoughts/the_infallibles_family/god_messengers/Muhammad_prophet/0/10/default.html
جدیدترین مطالب این بخش

ظرافتهاى امر به معروف و نهى از منكر
بخشی از مسائل اخلاقى بر محور عكس العمل انسان در مقابل رفتارهاى غيراخلاقى ديگران است. رفتار غيراخلاق...

دو اصل حیاتی اسلام-بخش نخست
از ویژگي‌های اسلام این است كه این آئین جاودانه آسمانی، آئین تكروی و تك مسئولیتی نیست. بلكه آئینی اس...

ارسال مطالب به دوستان
send to freinds ارسال مطلب برای استفاده سایر دوستان

عنوان مطلب : خمس و جزیه در اسلام
 
 برای ارسال این مطلب به دوستتان لطفا منو های زبر را بدقت تکمیل و دکمه ارسال را کلیک نمایید

 
 
 
 
  
دریافت رایگان (کلیک کنید)
ارسال دعوتنامه (کلیک کنید)
بازدید ها :   996   بازدید   
تاریخ درج مطلب  22/10/1394
تغییر اندازه متن:  افزایش اندازه فونت متن    کاهش اندازه فونت متن
  چاپ این مطلب  

خمس و جزیه در اسلام

خمس و جزیه در اسلام واحد دین واندیشه تبیان زنجان-

 

خمس

منبع دیگر درآمد مالیاتی بیت المال خمس است كه با نزول آیه چهلم و یکم سوره انفاق تشریع شد:

وَ اعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَیْ ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِی الْقُرْبَى وَ الْیَتَامَى وَ الْمَسَاکِینِ وَ ابْنِ السَّبِیلِ إِنْ کُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَ مَا أَنْزَلْنَا عَلَى عَبْدِنَا یَوْمَ الْفُرْقَانِ یَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ وَ اللَّهُ عَلَى کُلِّ شَیْ ءٍ قَدِیرٌ.

برداشت علمای امامیه از كلمه غنمتم با فقهای عامه متفاوت است. علمای امامیه معتقدند كه بر حسب معنای لغوی و روایات وارده نبی اكرم و ائمه اطهار، این كلمه شامل هر دستآورد اقتصادی می شود بویژه وقتی عبارت من شی همراه است و بنابراین بر هر نوع آن خمس تعلق می گیرد. در مقابل، فقهای عامه غنمتم را یا منحصر به غنایم جنگی می دانند یا اضافه بر آن مشتمل بررُ كاز (گنج) و احیاناً معدن نیز می دانند (ابوعبید، 467-553).

آیت... احمدی تحقیق ارزشمندی پیرامون خمس انجام داده است (مجله نور علم، شماره 1 ،2، 5). وی پس از مراجعه به كتب لغت، نظر مفسران و برداشتهای فقهای عامه و امامیه، چنین نتیجه می گیرد: مراد از كلمه غنمتم در آیه مباركه هر مالی است كه انسان آن را به دست می آورد، خواه با زحمت باشد یا بی زحمت، سرمایه گذاری در آن كرده باشد یا نه، در جنگ با كفار به دست آید یا از راه تجارت و كشاورزی و صنعت ...

بنابراین، بر هر مسلمانی واجب است هر مالی كه از راه حلال به دستش آمده، یك پنجم آن را به عنوان خمس به خدا و رسول و ذی القربی بپردازد، كم باشد یا زیاد، در متن آیه هیچ قید و شرطی جز این كه غنیمت باشد ذكر نشده است.

آیت الله احمدی با نقل متن بسیاری از فرمان نامه های نبی اكرم به مأموران خویش در نواحی مختلف و نیز به قبیله های عرب نشان می دهد كه رسول خدا دستور به جمع آوری خمس از تازه مسلمانان می فرماید؛ از هر آنچه ایشان از راههای مختلف اقتصادی به دست می آوردند و نه فقط از غنایم جنگی.

نظر به اهمیتی كه این موضوع در تبیین موارد تعلق خمس و شیوه رسول اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) در جمع آوری آن دارد، برخی از شواهد یاد شده در اینجا آورده می شود.

الف) نبی اكرم برای قبیله‎ هایی نامه ارسال فرمود و سفارش به پرداخت خمس غنایم كرده كه در جزیرةالعرب، عمان بحرین، یمن و شام پراكنده و برخی حتی دارای افراد و نیروهای جنگی بسیار اندكی بوده اند. پیداست كه توان مقابله و جنگاوری ایشان با كفار بسیار ناچیز بوده است. به همین جهت، دستور رسول خدا به ایشان برای پرداخت خمس نمی تواند متعلق به غنایم جنگی باشد.

ب) اگر مراد از غنایم در نامه های رسول اكرم غنایم جنگی باشد، معنای دستور این است كه هر كس اجازه دارد در هر زمان و مكانی با كفار بجنگد. این اجازه باعث بروز هرج و مرج می شود و مغایر سیره نبی اكرم می باشد و در تاریخ اسلام سابقه ندارد.

ج) در فرمانی كه نبی عظیم الشأن برای عَمر و بنِ حَزْم تحریر فرمود، به او دستور می دهد كه خمس غنایم را در یمن بگیرد. همچنانكه موظف است زكات را وصول نماید. ... و امره ان یأخذ من الغنائم خمس الله و ما كتب علی المومنین فی الصدقه ... .

این مأموریت هنگامی است كه مورخان می دانند در یمن هیچ جنگی صورت نگرفته بود تا این خمس متعلق به غنایم جنگی باشد.

د) در نامه ای كه پیامبر خدا برای دو قبیله سَعد و جُذْلم ارسال فرموده است این دو قبیله را موظف می فرماید كه زكات و خمس خود را به دو فرستاده رسول اكرم اُبَیْ و عَنْبَسِه یا به اشخاصی كه نماینده این دو نفر باشند، بپردازند. هنگامی این دو دستور برای دو قبیله یاد شده صادر می شود كه ایشان تازه مسلمان شده بودند و در راه اسلام جنگی نكرده بودند تا غنایمی به دست آورده باشند.

هـ) در بسیاری از نامه‎ هایی كه حضرت رسول به عنوان امان نامه برای قبیله های عرب ارسال فرمودند، ایشان را ملزم به پرداخت خمس غنایم و سایر واجبات می فرمایند. اخذ این تعهد نشانه آن است كه تكلیف متوجه افراد آن قبیله است و بدهی بابت خمس در اموال آنان است.

آیت ا ... احمدی همچنین شواهد زیاد دیگری را نقل می كند و نشان می دهد وجوه خمس به اندازه ای زیاد بوده است كه پیامبر گرامی برای جمع آوری آنها مأموران ویژه ای داشت، همان گونه كه برای گردآوری زكات، مأموران خاصی داشته است.

در ماه رجب و آغاز هفدهمین ماه هجرت گروهی به فرماندهی عبدالله بن جَحْش به نَخْله اعزام شدند. چون عبدالله از نخله مراجعت كرد غنایم را پنج بخش كرد و چهار بخش آن را تقسیم كرد، و این نخستین خمس در اسلام بود و بعد‎ ها آیه 41 سوره انفال نازل شد (واقدی، 13).

همانطور كه آورده شد، خمس مالیاتی است كه از انواع غنیمتها گرفته می شود و شاید مهمترین مورد تعلق آن پس انداز مصرف كنندگان و سود تولیدكنندگان باشد. بیست درصد وجوه مزبور هر ساله بابت خمس اخذ می شود.

ویژگی مهم خمس به عنوان یك ابزار مالیاتی، نسبی بودن آن است. این ویژگی باعث تثبیت اوضاع اقتصادی می شود؛ از یك سو، از تشدید تورم هنگام پیش گرفتن تقاضای كل از عرضه كل جلوگیری می كند و از سوی دیگر، از گسترش ركود هنگامی كه عكس وضعیت سابق رخ می دهد، ممانعت به عمل می آورد.

اضافه بر تأمین درآمد برای بخش عمومی و تثبیت اوضاع اقتصادی، امتیاز دیگر خمس این است كه اخذ آن انگیزه افزایش تولید را برای عرضه كنندگان كاهش نمی دهد؛ چه خمس از سود خالص تولیدكنندگان یا ارزش افزوده فعالیتهای ایشان گرفته می شود.

جزیه

منبع دیگر مالیاتی در صدر اسلام جزیه بود كه از غیرمسلمانانی كه در زیر لوای حكومت اسلام زندگی می كردند، ولی مایل نبودند كه مسلمان شوند، در مقابل ارائه خدمات اقتصادی، اجتماعی، و رفاهی و نیز تأمین امنیت جانی و مالی برای ایشان از آنان اخذ می شد. این مالیات، شباهت زیادی به زكات فطره داشت كه هر مسلمانی سالانه می پرداخت.

اولین گروهی كه پذیرفتند به پیامبر اسلام جزیه بپردازند، مسیحیان نجران بودند. سپس حضرت از اهالی بحرین كه زردشتی بودند جزیه قبول فرمود: نوشته اند كه پیامبر در سال هشتم هجرت عمرو بن عاص را به عمان فرستاد تا صدقات آنان را بگیرد. وی از مجوسان بومی نیز جزیه گرفت (آیتی،570). از جمله كسانی كه ظاهراً متولی جمع آوری در زمان حضرت رسول گشته اند، ابوعُِبَیْدهِ بنِ الجَراح و مَعاذِبنِ جَبَل می باشند (كتانی، ج1، 392 و ابوعبید، 39).

مبلغ جزیه در زمان پیامبر یك دینار بود كه سالانه از مردان گرفته می شد. به گزارش واقدی، پیامبر برای اهل ایله كه سیصد مرد داشت سیصد دینار سالانه جزیه تعیین كردند (786).

جزیه تنها مالیات سرانه در صدر اسلام نبود. مالیات مشابه آن زكات فطره است كه از مسلمانان اخذ می شد. فقرا، سالمندان، زنان و كودكان از پرداخت جزیه معاف بودند در حالی كه زكات فطره همیر و كودكان نابالغ بر پدر یا ولی هر خانواده واجب است.

علاوه بر این، كسانی كه مسلمان نبودند هیچ گونه مالیات دیگری نمی پرداختند، جز آن دسته از ایشان كه در زمینهای خراج به كشاورزی اشتغال داشتند و مانند مسلمانان خراج می پرداختند. جزیه پردازان برخلاف مسلمانان، در هیچ جنگی موظف نبودند شركت كنند.

نویسنده: دکتر سیدکاظم صدر

منبع :صدر، سیدکاظم، (1387)، اقتصاد صدر اسلام، تهران: دانشگاه شهید بهشتی، چاپ دوم

راسخون


گرد آوری: گروه دین و اندیشه سایت تبیان زنجان
http://www.tebyan-zn.ir/Religion_Thoughts.html

توجه : این مقاله توسط سیستم نرم افزاری واحد های وب سایت گردآوری شده است و تبیان زنجان ادعای مالکیت این محتوا را نداشته و صرفاً جهت ارتقای سواد عمومی منتشر گردیده است .تبیان زنجان یک وب سایت عمومی اطلاع رسانی میباشد. در صورتی که تولید کننده اصلی این محتوا میباشید و مایل نیستید در وب سایت تبیان زنجان این مطلب در دسترس عموم قرار گیرد لطفا از لینک ' ارسال گزارش ' زیر نسبت به ارسال درخواست خود اقدام فرمایید .
ارسال گزارش
آرشیو های مرتبط : خمس , جزیه , فروع دین ,
  

12345
 
0 نفر به اين مطلب راي داده اند
میزان متوسط :0.0 از 5

اين مطلب تا چه ميزان مورد قبول شما واقع شد ؟
 نام و نام خانوادگی : 
آدرس Email :             
کد درون تصویر را وارد نمایید                       
 
 12345 
ضعيفعــالی
ضمن تشکر از توجه شما به این مطلب , نظرات سازنده شما در هر مطلب را صمیمانه ارج نهاده و آنرا به عنوان مرجعی قابل اعتماد جهت پیشرفت و ترقی اطلاع رسانی در فضای گفتمانی مناسب , می دانیم و اميد داريم بتوانيم از حسن نظر شما در راستاي افزايش سطح ارائه محتوا و خدمت رساني بهره گيريم.
نظر شما پس از بررسی توسط بخش محتوا, قابل روئیت برای عموم خواهدبود .
(توجه: تایید نظرات به معنی قبول و یا تایید محتوای آن  از سوی تبیان زنجان نمی باشد )

 
 

182857
© 2004-2009 Tebyan. The content is copyrighted to Tebyan Cultural and Information center and may not be reproduced on other websites.