مسابقه دین و اندیشه خانه قرآن باشگاه کاربران جامعه ورزشی خانواده خوشبخت دنیای کودکان آشپزی و تغذیه موبایل دانش و تکنولوژی مجله سلامت سیاست گردشگری
دنیای عکس و عکاسی اقتصاد زنان ادبیات هــنر سینما و تلویزیون بزرگان و مشاهیر مهدویت سرگرمی دانلود نرم افزار مرکز کتاب پایگاه ها جستجو روابط عمومی مقالات
   
صفحه اصلی وب سایت فید مطالب وب سایت عضویت رایگان در وب سایت جستجو در وب سایت سوالات رایج نقشه وب سایت درباره ما تماس با ما  
حتما ببنید
پیامدهای بی توجهی به نماز
سخنان امام علی (ع)
برزخ چيست؟
امر به معروف و نهی از منکر
خرافه زدائی از فرهنگ عاشورا
بیانات حضرت آیت الله خامنه ای مدظله
وصیت نامه شهيد حاج مهدی باکری
حقیقت دعا در اسلام
دقت کردید ؟؟
/photo-gallery/archive/17/135/276/0/30/default.html
/News-Article/News_agency/public_relation_tebyan/2012/1/11/48585.html
/News-Article/Help/help_for_using_tebyan/2010/12/27/16865.html
/Voting/public_opinion/default.html
/archive/photography/0/10/default.html
/Directory/Free-Web-Submission.html
/archive/Religion_Thoughts/the_infallibles_family/god_messengers/Muhammad_prophet/0/10/default.html
/ItMatchOnline.html
جدیدترین مطالب این بخش

متن روضه شهادت امام سجاد (ع)
امام سجاد؛ علم گریه برداشت، همه حرفش و بعد از کربلا با گریش زد، من می خوام بگم چرا گریه میکرد، دلای...

تاريخچه حسينيه اعظم زنجان
مسجد حسینیه اعظم زنجان به عنوان دومین قربانگاه جهان اسلام بعد از منا و مرکز پایتخت شور و شعور حسینی...

ارسال مطالب به دوستان
send to freinds ارسال مطلب برای استفاده سایر دوستان

عنوان مطلب : تاريخچه حسينيه اعظم زنجان
 
 برای ارسال این مطلب به دوستتان لطفا منو های زبر را بدقت تکمیل و دکمه ارسال را کلیک نمایید

 
 
 
 
  
دریافت رایگان (کلیک کنید)
ارسال دعوتنامه (کلیک کنید)
بازدید ها :   2049   بازدید   
تاریخ درج مطلب  16/8/1394
تغییر اندازه متن:  افزایش اندازه فونت متن    کاهش اندازه فونت متن
  چاپ این مطلب  

تاريخچه حسينيه اعظم زنجان

تاريخچه حسينيه اعظم زنجان واحد دین واندیشه تبیان زنجان-

 

مسجد حسینیه اعظم زنجان به عنوان دومین قربانگاه جهان اسلام بعد از منا و مرکز پایتخت شور و شعور حسینی در ایران شناخته شده است. ثبت دسته عزاداری هشتم محرم برابر با شب تاسوعای حسینی به عنوان دهمین میراث معنوی ایران، دلیل منحصر به فرد بودن این برنامه و آستان مقدس و صد البته توجهات خاصه حضرت سید الشهداء (ع) به این مکان مذهبی است که شهرت و آوازه آن را به برکت معنویت خاص این مسجد و اعتقاد قلبی ارادتمندان حضرت امام حسین (ع) جهانی کرده است.

این دسته عظیم عزاداری که از آن به عنوان بزرگترین تجمع عزاداران حضرت سید الشهداء (ع) در ایران نام برده می شود، به نام و یاد برادر بزرگوار و علمدار آن حضرت یعنی حضرت ابوالفضل العباس (ع) در روزی که در تقویم سوگواری محرم زنجان به یوم الابوالفضل و یوم العباس معروف است، به حرکت در می آید و هزاران قربانی به یاد دستان بریده آن بزرگوار در مسیر دسته حسینیه ذبح یا به مسجد اهداء می شود.

مسجد حسینیه اعظم از نظر جغرافیایی در جنوبی ترین منطقه شهر زنجان، ما بین مدارهای 36 و 37 درجه شمالی و نصف النهارهای 48 و 5/49 درجه شرقی واقع شده است.

برای بیان تاریخچه این مکان متبرک و معنوی از پنج سند مکتوب و نقل و قول معمرین و ریش سفیدان بهره می بریم؛ البته قبل از پرداختن به جزئیات تاریخچه این مسجد اشاره ای موجز در بیان لفظ حسینیه در منابع بدست آمده تاکنون می اندازیم.

با ظهور سلسله صفویه در سال 907 هجری قمری به قیادت شاه اسماعیل صفوی، مذهب رسمی ایران تشیع اثنی عشری اعلام شد. یکی از دستاوردهای مهم ظهور این سلسله در ایران، تداوم و گسترش عزاداری و تعزیه خوانی بود. همچنین به دلیل اینکه زیارت عتبات عالیات بخصوص کربلا مورد توجه شیعیان جهان اسلام بود،در مسیر راههای مختلف شهری و روستایی قلعه هایی برای عزاداری زوار کربلا احداث کردند که حسینیه نامیده شد.

تاکنون اولین نمونه های لفظ و واژه حسینیه در متون تاریخی دوره شاه عباس صفوی از جمله عالم آرای عباسی ثبت شده است. یکی از شهرهای مورد توجه در این دوره زنجان بود که علی رغم ویرانی ناشی از دوره تیموریان و ادامه این روند، رشد و بالندگی دوباره خود را از دوره صفویه آغاز کرد. در همین زمان بود که حسینیه ای نیز در این شهر احداث شد. در متون تاریخی و جغرافیایی موجود فعلاً بجز یک منبع، هیچ منبع دیگری ذکری از حسینیه زنجان نیاورده است و امید است در آینده منابع دیگری در این زمینه پیدا شود.

این منبع موجود کتابی است به نام تاریخ دارالعرفان خمسه تألیف رستم الحکما که با مقدمه و تصحیح آقای حسن حسینعلی در سال 1387 شمسی توسط انتشارات پینار زنجان به چاپ رسیده است. این کتاب در دوره فتحعلی شاه قاجار و به فرمان فرزندش عبدالله میرزا که در آن دوران حاکم زنجان بود و با روایت دو نفر به نامهای میر اشرف بیگ زنجانی و میرافضل بیگ زنجانی گویا در سال 1248 هجری قمری تألیف شده است. موضوع کتاب، شرح حال حاکمان زنجان از زمان مرگ نادر شاه افشار تا روی کارآمدن فتحعلی شاه قاجار است. با مطالعه این کتاب مشخص می شود که حسینیه اعظم زنجان در دوره نادرشاه افشار و شاید هم سالهای قبل وجود داشته است.

بار اول در صفحه 37 این کتاب به نام حسینیه اشاره رفته است. وقتی که عده ای از اهالی زنجان به سرکردگی علی بیگ عسگرلو و جلال محمد درصدد قیام عیارانه بودند... ظهر تابستان و گرمای عجیب حکمروا بود که از جوانب محله ای که اهالی شهر حسینیه می گویند و همچنین از جوانب باغات جنوب بلده، مشرف بر زنجانرود که صدای سم اسبان که بر رویشان فارسان (سوارکاران) مضمار دلاوری و جنگ و نبرد بودند بر آشاقه محله هجوم عام آورده ... بعد از آن مؤلف به جنگ این گروه با افراد باج گیر و زورگو می پردازد. مسأله این است که حسینیه مذکور در آن زمان هم نام محله و هم نام تکیه بوده و از نظر جغرافیایی نیز با حسینیه امروزی منطبق است.

بار دوم وقتی است که ذوالفقار خان افشار حاکم زنجان به اسارت سپاهیان کریم خان زند در آمد . در آن زمان نیز گروهی از بازمانده افراد فوق الذکر یکی از نوادگان نادر شاه به نام سندباد میرزا را که گویا نوجوانی بود به حکومت زنجان برداشتند و ... ((از جانب محله ای که حسینیه باشد با سپاهی نه چندان مهیا از جانب محله مذکور و باغات جنوب مزبور حمله کرده و آن مخاذیل را بعد از چندی جنگ و نبرد و زور و بازو عقب راندند و کلاً شهر زنجان در کف دو طائفه حقیون و ناحقیون قرار یافت ....)) (صفحه 41 کتاب)

مدتی نگذشت که ذوالفقارخان مورد بخشش کریم خان زند قرار گرفت و آزاد شد. ذوالفقار خان وارد زنجان شد و در حسینیه ساکن شد. ((عالیجاه پیغمبر پگاه ذوالفقارخان جلالت نشان افشار رسیده و سپاه ظفر همراه مذکور، از دروازه شرق وارد بلده شده و در حسینیه اقامت فرمودند ... )) (صفحه 44 کتاب) . گویا حسینیه در دوره زندیه مشرف به یک دروازه شرقی بود.

بار دیگر وقتی است که نام سه محله معروف زنجان در اوایل دوره قاجاریه ذکر می شود که به همت ((عبدالله خان اوصالی)) تعمیر و بازسازی می شوند: ((بدین سان جهت اهالی ((محله پائین)) و ((دیوانگان)) و ((حسینیه)) جوی هایی باریک از آب رودخانه (یعنی زنجان چای) کشاندند و در خانه های خویش چاههایی حفر کردند...))(صفحه 78 کتاب) .

با این اوصافی که از کتاب تاریخ دارالعرفان خمسه در خصوص حسینیه آورده شد، ثابت می شود که این محله و مسجد قبل از دوره زندیان وجود داشته و در دوره زندیان و اوایل قاجاریه یک محله تاریخ ساز محسوب می شد.

دومین سند مربوط به تاریخچه حسینیه اعظم علمی است که در حسینیه موجود است و به نام علم اصلی معروف و اندازه آن از سایر علم ها کوچکتر بوده و تاریخ 1221 بر روی آن حک شده است.

سومین سند مکتوب، سنگ نوشته ای است که در حال حاضر در راهرو مسجد به دیوار نصب شده و تاریخ 1261 هجری قمری در ذیل اشعار آن مکتوب گردیده است.

بعد حمـد خــداي عزوجـل كه كريم اسـت و قادر و منـّان

جمعي از مؤمنيـن اهل محل هـمه در زهـد بوذر و سلمـان

سّيد و ميرشان محـمد عـلي صاحب جاه و فّر و عّزت و شان

دّر دريــاي پــــاك پيـغمــبـر پور هم اسـم موسـي عمـران

مسجدي خواستند بي ماننـد طرح از لطف حضـرت يـزدان

چون به پايان رسيد اين مسجد هاتفـي سفت اين در غلطـان

حَــبَذّا مســجدي كه در منظــــر آمـده رشـك روضـه رضـوان

ـسـال تاريــخ او طلــب كـــردم روزي از صوفي خجسته بيـان

كلك بگرفت و ريخت از كلكش بـر ورق ايـن جـواهــر الــوان

بـوَد از وَجــه پـــاك اين مَعــبـَد طلعت مسجـد الحـرام عيـان

همانطور که تاریخ سنگ نوشته نشان می دهد اهالی محل، این مسجد را در سال 1261 هجری قمری به پایان رسانده اند. البته به گفته معمرین و اهالی محل این تاریخ مربوط به زمان تعمیر و بازسازی مسجد است.

چهارمین سند مکتوب که با مهر حاج میرزا لطف الله شیخ الاسلام و آخوند ملاکاظم ممهور شده، صفرالمظفر 1295 هجری قمری را نشان می دهد که در زیر وقف نامه دو فرد خّیر و نیکوکار به نامهای حاج میرزا محمد تقی و حاج میرزا بابایی تاجر که دو باب دکان را وقف صحیح شرعی نموده اند، آمده است.

در این وقف نامه قید شده با اطلاع عالیجناب آخوند ملاعلی اصغر روضه خوان در راه جناب ابی عبدالله الحسین (ع) در تکیه حسینیه خرج و احسان نمایند. از اول ماه محرم تا دوازدهم محرم، هر قسم مصلحت بداند صاحب اختیار است.

پنجمین سند مکتوب که با مهر آقا سید عبدالرحیم مجتهد و آقا سید علی و آقا شیخ ابراهیم ممهور شده مربوط به شخصی به نام حاج محمد هاشم شریف العلماء به تاریخ شوال 1322 هجری قمری است.

این سند وقف ششدانگ یک شعیر و دو ثلث شعیر قریه دهجلال از قراء سجاسرود به مساجد و مدارس خمسه زنجان در سال 1322 هجری قمری است که نام مسجد و مدرسه حسینیه نیز در بین آنها مشاهده می شود.

نکته قابل توجه در این وقف نامه این است که حسینیه در این سال، هم مدرسه بوده و هم مسجد زیرا واقف در توضیحاتی که در وقف نامه داده آورده است که متولی، منافع قریه مذکور را در وهله اول به تعمیرات مدارس و مساجد خمسه زنجان و تأمین آب آنها به مصرف برساند و نه عشر دیگر را به حضرات طلاب محصلین ساکن در حجرات هر مدرسه بپردازد، آن هم از قرار هر حجره 3 نفر طلبه.

علاوه بر اسناد و مدارک مکتوب فوق الذکر، گفته های شفاهی معمرین، ریش سفیدان و هیئت امنای مسجد حسینیه اعظم براساس دیده ها و شنیده های خود از اجداد و نیاکانشان حکایت از تاریخی دور برای این مسجد دارد.

براساس دیده ها و شنیده های خود از اجداد و نیاکانشان حکایت از تاریخی دور برای این مسجد دارد.

این گفته ها حاکی از آن است که در دوره پهلوی اول با هجوم و تهدید سردمداران رژیم پهلوی، حسینیه و برنامه های آن مدتی تعطیل و برخی از اشیاء و آثاری که قدمت تاریخی داشته اند از مسجد ناپدید می شود. بعد از تبعید رضاخان فعالیت های حسینیه دوباره به حالت عادی برمی گردد و بدنبال تعمیر و نگهداری آن توسط اهالی محل و پیشکسوتان، حسینیه با عنوان مسجد حسینیه شهرستان زنجان مجدداً شروع به فعالیت می کند و بتدریج گسترش می یابد.

در سال 1328 هجری شمسی برای اولین بار چهار رأس گوسفند در مسیر دسته حسینیه ذبح می شود. این تعداد در سال 1341 به هفت رأس می رسد. از همان سال تعداد قربانی های مسیر دسته حسینیه افزایش می یابد بطوریکه در سال 1352 به 350 رأس، 1353 به 650 رأس، 1383 به 6400 رأس و در نهایت در سال 1389 به بیش از 12000 رأس رسیده است که بعد از قربانگاه منا در مکه معظمه، اولین رتبه را در زیادت قربانی در جهان اسلام دارد.

مراسم دسته عزاداری شب تاسوعای حسینی که همه ساله با حضور صدها هزار نفری عزاداران حسینی برگزار می شود ، در 15 دی ماه 1387 به عنوان دهمین میراث معنوی کشور در فهرست میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به ثبت رسید. مجموعه این مسجد امروز در ظل توجهات خاصه حضرت امام حسین (ع) با بیش از دوازده هزار متر مربع مساحت دارای امکانات و فضاهای متعدد فرهنگی، مذهبی، درمانی و خدماتی از جمله کتابخانه، شبستانهای مختلف، دارالشفاء ، صندوق قرض الحسنه و ... است و از مهمترین مراکز تأثیرگذار فرهنگی و مذهبی شهر زنجان است.

امید است با گسترش روز افزون شکوه و عظمت این مکان معنوی جهان تشییع، روز به روز شاهد افزایش ارادتمندان اهل بیت (علیهم السلام)و حقانیت این خاندان مکرم باشیم.

حسینیه زنجان


گرد آوری: گروه دین و اندیشه سایت تبیان زنجان
http://www.tebyan-zn.ir/Religion_Thoughts.html

توجه : این مقاله توسط سیستم نرم افزاری واحد های وب سایت گردآوری شده است و تبیان زنجان ادعای مالکیت این محتوا را نداشته و صرفاً جهت ارتقای سواد عمومی منتشر گردیده است .تبیان زنجان یک وب سایت عمومی اطلاع رسانی میباشد. در صورتی که تولید کننده اصلی این محتوا میباشید و مایل نیستید در وب سایت تبیان زنجان این مطلب در دسترس عموم قرار گیرد لطفا از لینک ' ارسال گزارش ' زیر نسبت به ارسال درخواست خود اقدام فرمایید .
ارسال گزارش
  

12345
 
0 نفر به اين مطلب راي داده اند
میزان متوسط :0.0 از 5

اين مطلب تا چه ميزان مورد قبول شما واقع شد ؟
 نام و نام خانوادگی : 
آدرس Email :             
کد درون تصویر را وارد نمایید                       
 
 12345 
ضعيفعــالی
ضمن تشکر از توجه شما به این مطلب , نظرات سازنده شما در هر مطلب را صمیمانه ارج نهاده و آنرا به عنوان مرجعی قابل اعتماد جهت پیشرفت و ترقی اطلاع رسانی در فضای گفتمانی مناسب , می دانیم و اميد داريم بتوانيم از حسن نظر شما در راستاي افزايش سطح ارائه محتوا و خدمت رساني بهره گيريم.
نظر شما پس از بررسی توسط بخش محتوا, قابل روئیت برای عموم خواهدبود .
(توجه: تایید نظرات به معنی قبول و یا تایید محتوای آن  از سوی تبیان زنجان نمی باشد )

 
 

181313
© 2004-2009 Tebyan. The content is copyrighted to Tebyan Cultural and Information center and may not be reproduced on other websites.