مسابقه دین و اندیشه خانه قرآن باشگاه کاربران جامعه ورزشی خانواده خوشبخت دنیای کودکان آشپزی و تغذیه موبایل دانش و تکنولوژی مجله سلامت سیاست گردشگری
دنیای عکس و عکاسی اقتصاد زنان ادبیات هــنر سینما و تلویزیون بزرگان و مشاهیر مهدویت سرگرمی دانلود نرم افزار مرکز کتاب پایگاه ها جستجو روابط عمومی مقالات
   
صفحه اصلی وب سایت فید مطالب وب سایت عضویت رایگان در وب سایت جستجو در وب سایت سوالات رایج نقشه وب سایت درباره ما تماس با ما  
حتما ببنید
تذکرات اخلاقي درباره حج و عمره
از عملیات خیبر چه می دانید؟
سادات حسینی به چه کسانی می گویند؟
پیامدهای بی توجهی به نماز
حقیقت دعا در اسلام
نگاهی بر انسان شناسی فلسفی
دعا کنم یا نماز مستحبی بخوانم؟
وصیت نامه شهيد حاج مهدی باکری
دقت کردید ؟؟
/News-Article/News_agency/public_relation_tebyan/2012/1/11/48585.html
/ItMatchOnline.html
/Voting/public_opinion/default.html
http://news.tebyan-zn.ir/
/News-Article/Help/help_for_using_tebyan/2010/12/27/16865.html
/archive/Religion_Thoughts/the_infallibles_family/god_messengers/Muhammad_prophet/0/10/default.html
/archive/photography/0/10/default.html
/Directory/Free-Web-Submission.html
جدیدترین مطالب این بخش

خضر در تفاسیر
بیشتر مفسران اعم از سنی و شیعی و حتی مفسران صوفی مسلک مانند قشیری در لطائف‌الاشارات تفصیل چندانی را...

خضر و آب حیات
مشهورترین داستان درباره‌ی خضر که نفوذ بسیاری در انواع شعر فارسی اعم از وصف، مدح، رثاء و تعزّل دارد ...

ارسال مطالب به دوستان
send to freinds ارسال مطلب برای استفاده سایر دوستان

عنوان مطلب : روایت قرآنی ابراهیم (ع)
 
 برای ارسال این مطلب به دوستتان لطفا منو های زبر را بدقت تکمیل و دکمه ارسال را کلیک نمایید

 
 
 
 
  
دریافت رایگان (کلیک کنید)
ارسال دعوتنامه (کلیک کنید)
بازدید ها :   569   بازدید   
تاریخ درج مطلب  12/1/1396
تغییر اندازه متن:  افزایش اندازه فونت متن    کاهش اندازه فونت متن
  چاپ این مطلب  

روایت قرآنی ابراهیم (ع)

روایت قرآنی ابراهیم (ع)

بی شک قرآن کتاب هدایت و دعوت به وحدانیت است و این مهم تحت الشعاع هیچ هدف دیگری قرار نمی گیرد. اگر در قرآن به تاریخ یا قصه و حکایتی اشاره می رود نقل آن ها غایت و هدف نیست (1) بلکه این همه در خدمت همان غایت اصلی یعنی هدایت و رسالت است. آری قرآن بر خلاف تورات که به تفصیل از نام و نسب انبیاء سخن می راند، هیچ کاری به این ندارد که فلانی پسر کیست و نسبش چیست و حوادث تاریخی مربوط به او در چه زمانی و مکانی رخ داده است و متعرض سایر مشخصاتی نمی شود که یک تاریخ نویس یا رمان نویس بی نیاز از ذکر آن نیست. بدون تردید قرآن کتاب قصه گویی نیست و آن چه تحت عنوان قصه در قرآن آمده به قصد اصلاح تحریف ها و تعصباتی است که واقعیت را خلاف نظر قرآن تصویر کرده اند. قرآن تنها یکبار بر قصه گفتن تأکید می کند آن یکبار هم، نه بر شیوه ی بیان که بر موضوع تکیه دارد: نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ [یوسف: 3].

در قرآن برخلاف عهدین که در آن ها پیش تر با تاریخ انبیاء روبرو هستیم، بنابه ضرورت، ذکری از پیامبران پیشین شده است. البته به جز داستان حضرت یوسف (ع)، داستان پیامبران دیگر، به ویژه حضرت ابراهیم (علیه السلام) به طور پراکنده و گسترده تر از دیگر داستان ها ذکر شده و برخلاف روایت توراتی آن که روایتی خطی است روایت ابراهیم (علیه السلام) در قرآن، دایره ای یا به تعبیر امروزی ها روایتی سیال است. داستان زندگی پر فراز و نشیب حضرت ابراهیم (علیه السلام) در 25 سوره ی مبارکه و حدود شصت و سه آیه، به صورت پراکنده و بر اساس روایت سیال آمده است. در قرآن به برخی حوادثی که در تفسیرها و قصص قرآن مجید آمده، مانند زادن و مردن وی و به آسمان رفتن نمرود و پنهان کردن ساره در صندوق از ترس پادشاه ستمگر، اشاره ای نشده است، در حالی که در برخی تفاسیر به این رویدادها به تفصیل پرداخته شده است. در این جا ابتدا به گزارش قصه ی ابراهیم در قرآن کریم و در ادامه به تحلیل و بررسی آن می پردازیم.

از میان عناصر مختلف داستانی مثل زاویه ی دید و زمان و مکان و شخصیت و نقطه ی اوج و ... که در این قصه هست، عناصر داستانی مانند تعلیق و بن مایه و تقابل های دوگانه در آن پررنگ تر هستند تاحدی که می توان مدعی شد این قصه به مرز داستان کوتاه نزدیک شده است.

بدون تردید بن مایه ی اصلی این قصه، ایمان ابراهیم است و این موتیف تقریباً در کل داستان، ساری و جاری است؛ لیک در کنار این بن مایه ی اصلی، می توان به بن مایه های فرعی دیگر مثل تداوم نسل توسط فرزند و توحید اشاره کرد. دیگر ویژگی مهم این قصه تعلیق شگرف و شگفت آن است و به دلیل همین تعلیق می توان مدعی شد که قصه دیالکتیکی میان دوگانه هایی چون اضطراب و آرامش، تردید و یقین، مرد و زن، خدا و بنده، زمین و آسمان، و مرگ و زندگی است. از همین رو در کل داستان با فراز و فرود روبرو هستیم و کمتر خط مستقیمی در آن مشاهده می کنیم.

-1-

و در این کتاب، ابراهیم را یاد کن او پیامبری راستگو بود. [مریم: 41] یادکن هنگامی را که ابراهیم به پدر خود آزر گفت: آیا بتان را به خدایی می گیری؟ همانا من تو و قومت را در گمراهی آشکار می بینم. و بدین سان ملکوت آسمان ها و زمین را به ابراهیم نشان دادیم تا از اهل یقین باشد. پس چون تاریکی شب او را فروگرفت، ستاره ای دید، گفت: این است پروردگار من! پس چون غروب کرد، گفت: غروب کنندگان را دوست ندارم. و چون ماه را دید که طلوع می کند، گفت: این پروردگار من است. پس چون غروب کرد، گفت: اگر پروردگارم مرا هدایت نکند، بی گمان از گمراهان خواهم بود. پس چون خورشید را دید که طلوع می کند، گفت: این است پروردگار من، این بزرگ تر است . و چون غروب کرد، گفت: ای قوم، من از آن چه شریک خدایش می دانید، بیزارم. من خالصانه یکسره روی به سوی کسی می آورم که آسمان ها و زمین را آفریده است و من از مشرکان نیستم. قومش با او به ستیزه برخاستند، گفت: آیا درباره ی خدای یگانه با من ستیزه می کنید و حال آن که او مرا هدایت کرده است؟ من از آن چه شریک او می انگارید، نمی ترسم. مگر آن که پروردگارم چیزی را بخواهد. علم پروردگار من همه چیز را دربر گرفته است. آیا پند نمی گیرید؟ و چگونه از آن چه شریک خدایش ساخته اید، بترسم در حالی که شما چیزهایی را که هیچ دلیلی درباره شان نازل نکرده است، می پرستید و بیمی به دل راه نمی دهید؟ پس آیا می دانید، [بگویید که] کدام یک از این دو گروه به ایمنی سزاوارترند؟ کسانی که ایمان آوردند و ایمانشان را به ستم نیالودند، ایمنی از آن ایشان است و ایشان هدایت یافتگان اند . و این برهان ما بود که به ابراهیم در برابر قومش دادیم. هرکه را بخواهیم به درجاتی بالا می بریم، همانا پروردگار تو حکیم و داناست [الأنعام: 74-83]

و بخوان بر ایشان حکایت ابراهیم را، آنگاه که پدر و قومش را گفت: چه می پرستید؟ گفتند: بت ها را می پرستیم و پیوسته سر بر آستانشان داریم. گفت: آیا وقتی آن ها را می خوانید، صدایتان را می شنوند؟ یا شما را سود و زیانی می رسانند؟ گفتند: بلکه پدرانمان را یافتیم که چنین می کردند. گفت: آیا آن چه شما و پدران و پیشینتان می‎ پرستیده اید، دیده اید؟ همانا آن ها دشمن من اند، مگر پروردگار جهانیان آن که مرا آفرید، پس همو هدایتم می کند، و آن که مرا می خورانَد و می آشامانَد. چون بیمار شوم، شفایم می بخشد؛ و آن که مرا می میراند، سپس زنده می کند و آن که امید دارم که در روز قیامت خطایم را بیامرزد. [الشعراء: 69- 82]

ای پدر، چرا چیزی را می پرستی که نه می شنود و نه می بیند و نه هیچ نیازی از تو برمی آورد؟ ای پدر، همانا از دانش به من آن رسیده که تو را نرسیده است؛ پس از من پیروی کن تا تو را به راه راست هدایت کنم. ای پدر، شیطان را مپرست که شیطان نسبت به خدای رحمان نافرمان بود. ای پدر، من می ترسم که عذابی از جانب خدای رحمان به تو برسد و آنگاه شیطان را دوست و یاور باشی. گفت: ای ابراهیم، آیا تو از خدایان من رویگردان شدی؟ اگر نایستی، بی شک سنگسارت می کنم و برای مدتی طولانی از من دور شو.

گفت: با تو وداع می کنم. از پروردگارم برایت آمرزش خواهم خواست که از او به من مهربان است. و از شما و آنچه جز خدای یگانه می خوانید، کناره می گیرم و پروردگار را می خوانم، باشد که چون پروردگارم را بخوانم، محروم نشوم. [مریم: 42-48] پروردگارا، به من حکمت ارزانی دار و مرا به صالحان و شایستگان بپیوند و برای من در آیندگان آوازه ی نیکو بگذار، و مرا از وارثان بهشت پرنعمت بگردان و پدرم را بیامرز که از گمراهان است و در روزی که مردم برانگیخته می شوند، خوار و رسوایم مساز روزی که نه مال سود دارد و نه فرزندان، مگر کسی که دلی پاک به نزد خدا بیاورد و بهشت برای پرهیزگاران نزدیک می شود و دوزخ برای گمراهان پدیدار و آشکار می گردد. [الشعراء: 83- 91]

-2-

ما نوح و ابراهیم را به رسالت فرستادیم [حدید: 26] و همانا از پیروان او، ابراهیم بود. آنگاه که با دلی پاک و رسته از شرک و هوا به سوی پروردگارش آمد؛ هنگامی که به پدر و قومش گفت: این چیست که می پرستید؟ آیا به جای الله خدایان دروغین را می خوانید؟ پس به پروردگار جهانیان چه گمان می برید؟ [الصافات: 83-87]

و همانا به ابراهیم پیش از این، آن رشدی را که می توانست داشته باشد، عطا کردیم و به او آگاه بودیم؛ آنگاه به پدر و قومش گفت: این مجسمه ها چیست که معتکف آستانشان شده اید؟ گفتند: پدرانمان را دیدیم که آن ها را می پرستیدند. گفت: هر آینه شما و پدرانتان در گمراهی آشکار بوده اید. گفتند: آیا حق را برای ما آورده ای یا ما را به بازی گرفته ای؟ گفت: بلکه پروردگار شما پروردگار آسمان ها و زمین است؛ آن که آن ها را آفریده و من بر این سخن از گواهانم. و به خدا سوگند که چون پشت کنید و بروید، برای بتانتان چاره ای خواهم اندیشید. [الأنبیاء: 51- 57]

پس نگاهی به ستارگان کرد و آنگاه گفت: همانا من بیمارم. پس از او روی گردانده، برگشتند. پس پنهانی به سوی خدایانشان رفت و گفت: آیا چیزی نمی خورید؟ شما را چه شده که سخن نمی گویید؟ پس نهانی ضربتی محکم بر آن ها زد. [الصافات: 88-93] آن ها را خرد کرد، جز بت بزرگشان را تا مگر به آن رجوع کنند. [چون مردم بازآمدند،] گفتند: چه کسی با خدایان ما چنین کرده است؟ همانا او از ستمکاران است. گفتند: شنیده ایم جوانی که به او ابراهیم می گویند، از آن ها به بدی یاد می کند. گفتند: پس او را پیش چشم مردم بیاورید تا گواهی دهند. [الأنبیاء: 58- 61]

آنان شتابان نزد او آمدند. [الصافات: 94] گفتند: ای ابراهیم، آیا تو با خدایان ما چنین کرده ای؟ گفت: بلکه این کار را بزرگشان کرده است. از آن ها بپرسید، اگر سخن می گویند. پس به خود آمدند و گفتند: همانا شما ستمکارید. آنگاه سرافکنده شدند و گفتند: تو خود می دانی که اینان سخن نمی گویند. گفت: آیا چیزهایی را به جای خدا می پرستید که نه شما را سود می رساند، نه زیان؟ اف بر شما و بر آن چه سوای خدا می پرستید. آیا عقل را به کار نمی بندید؟ [الأنبیاء: 62-67] آیا چیزی را می پرستید که خود می تراشید؟ و حال آن که خداوند شما و آن چه را می کنید، آفرید. [الصافات: 95-96] خدا را بپرستید و از او بترسید، این برایتان بهتر است، اگر می دانستید. جز این نیست که بت هایی را به جای خدا می پرستید و دروغی می سازید. آنان که به جای خدا می پرستید، نمی توانند به شما روزی بدهند؛ پس از خدا روزی بخواهید و او را بپرستید و شکرش کنید که به سوی او بازگردانده می شوید. پاسخ قومش جز این نبود که گفتند: او را بکشید یا بسوزانید [العنکبوت: 16-18] گفتند: اگر می خواهید کاری بکنید، او را بسوزانید و خدایان خویش را یاری نمایید. [الأنبیاء: 68] برایش بنایی بسازید و او را در آتش اندازید. [الصافات: 97]

گفتیم: ای آتش، بر ابراهیم سرد و سلامت باش و خواستند برای ابراهیم مکری بیندیشند، پس آنان را زیانکارتر ساختیم. [الأنبیاء: 69-70] خدا از آتش نجاتش داد، به راستی که در این [حکایت] برای مؤمنان عبرت هاست. و گفت: جز این نیست که شما به جای خدا، بتانی را برای دوستی ای که در زندگانی دنیا میان شماست، به خدایی گرفته اید. سپس در روز رستاخیز برخی از شما را منکر می شوید و یکدیگر را لعنت می کنید و جایگاهتان آتش است و هیچ یاوری ندارید. پس لوط به او ایمان آورد و [ابراهیم] گفت: من به سوی پروردگارم مهاجرت می کنم؛ همانا او پیروزمند و حکیم است. [العنکبوت: 25-26] و او و لوط را به سرزمینی که در آن برای جهانیان برکت نهاده ایم، رهانیدیم. [الأنبیاء: 71]

-3-

آیا ندیدی آن کسی را که با ابراهیم درباره ی پروردگارش گفتگو و ستیزه می کرد، از آن رو که خدا به او پادشاهی داده بود؟ آنگاه که ابراهیم گفت: پروردگار من آن است که زنده می کند و می میراند. او گفت: من هم زنده می کنم و می میرانم. ابراهیم گفت: همانا خدا خورشید را از مشرق برمی آورد، تو آن را از مغرب برآور. پس آن که کفر ورزیده بود، مات و مبهوت شد و خدا مردم ستمکار را هدایت نمی کند. [البقره: 258]

ای کسانی که ایمان آورده اید! دشمنان من و دشمنان خود را به دوستی مگیرید. در روز قیامت نه خویشانتان برای شما سودی دارند و نه فرزندانتان؛ میان شما جدایی می افکند و خدا بر آن چه می کنید، بیناست. همانا برای شما در [روش] ابراهیم و کسانی که با او بودند، سرمشقی نیکوست، آنگاه که به قوم خود گفتند: ما از شما و از آن چه جز خدا می پرستید، بیزاریم. به کیش شما کافریم و میان ما و شما برای همیشه دشمنی و کینه پدید آمده تا وقتی که به خدای یگانه ایمان بیاورید مگر گفتار ابراهیم به پدرش که: برایت آمرزش خواهم خواست و برای نجات تو از عذاب خدا هیچ چیز در توان ندارم. پروردگارا، بر تو توکل کردیم و به تو روی آوردیم و بازگشت همه به سوی توست. پروردگارا! ما را مایه ی آزمون کافران مگردان و بار خدایا! ما را بیامرز که همانا تو پیروزمند و حکیمی. همانا آن ها نیکو مقتدایی برای شما هستند؛ برای کسی که به خدا و روز واپسین امیدوار است. و هر که رویگردان شود، پس خدا بی نیاز و ستوده است. [الممتحنه: 1-6] نباید پیامبر و کسانی که ایمان آورده اند، برای مشرکان پس از آن که بر ایشان روشن شد که آن ها دوزخی اند، آمرزش بخواهند؛ هرچند خویشاوند باشند. و آمرزش خواستن ابراهیم برای پدرش، جز به خاطر وعده ای که به او داده بود، نبود؛ پس چون برایش آشکار شد که وی دشمن خداست، از او بیزاری جست؛ همانا ابراهیم بسیار دعاکننده و بردبار بود. [التوبه: 113-114]

مردمی را که به خدا و روز قیامت ایمان آورده اند، چنین نخواهی یافت که با کسانی که با خدا و پیامبرش مخالفت و دشمنی می ورزند، دوستی کنند؛ اگرچه آنان پدران یا فرزندان یا برادران یا خویشانشان باشند. ایشانند که خدا ایمان را در دل هایشان نگاشته و آن ها را به روحی از نزد خویش نیرومند گردانیده و آن ها را به بهشت هایی وارد می کند که از زیرشان جوی ها روان است. در آن جا جاودانه اند. خدا از آنان خشنود است و آنان نیز از خدا خشوندند؛ ایشانند حزب خدا، آگاه باشید که حزب خدا رستگارند. [المجادله: 22]

و یادکن آنگاه که ابراهیم به پدر و قومش گفت: من از آن چه می پرستید، بیزارم، مگر آن که مرا آفریده که او راهنمایی ام خواهد کرد و آن [کلمه ی توحید] را در فرزندان خود سخنی پاینده کرد تا شاید [از عبادت غیرخدا به خداپرستی] بازگردند. [الزخرف: 26-28]

[ابراهیم] گفت: من به سوی پروردگارم می روم، او هدایتم خواهد کرد. پروردگارا، مرا [فرزندی] صالح ببخش پس او را به پسری بردبار [اسماعیل نام] مژده دادیم. [الصافات: 99-101] چون از آن ها و آن چه جز خدای یگانه ای می پرستیدند کناره گرفت، به او اسحاق و یعقوب را دادیم و همه را پیامبر کردیم. [مریم: 49] به او اسحاق را بخشیدیم و یعقوب را به افزون دادیم و همه را صالح گردانیدیم [الأنبیاء: 72] و در میان فرزندانش پیامبری و کتاب نهادیم و پاداشش را در این جهان دادیم و او در آخرت از شایستگان است. [النعکبوت: 27] و از رحمت خویش به ایشان بخشیدیم و برای آنان نام نیکو و آوازه ی بلند قرار دادیم [مریم: 50] و همگی را هدایت کردیم [الأنعام: 84] و ایشان را پیشوایانی ساختیم که به امر ما هدایت می کردند و به آنان انجام دادن کارهای نیک و برپاداشتن نماز و دادن زکات را وحی کردیم و آن ها پرستندگان ما بودند. [الأنبیاء: 73] و یاد کن آنگاه که ابراهیم گفت: پروردگارا، به من بنما که چگونه مردگان را زنده می کنی. گفت: مگر باور نداری؟ گفت: چرا، ولیکن می خواهم تا دلم آرامش یابد. فرمود: چهار پرنده برگیر و گوشت آن ها را به هم بیامیز، سپس بر هر کوه، پاره ای از آن ها را بنه، آنگاه بخوانشان تا شتابان به سوی تو بیایند و بدان که خدا پیروزمند و حکیم است. [البقره: 60]

او و لوط را به سرزمینی که در آن برای جهانیان برکت نهاده ایم، رهانیدیم. [الأنبیاء: 71] ابراهیم گفت: پروردگارا، مرا فرزندی صالح ببخش. پس او را به پسری بردبار مژده دادیم. و چون پسر به حد کار و کوشش با وی رسید، گفت: ای پسرکم، من در خواب می بینم. که گلوی تو را می برم، بنگر تا رأی تو چیست؟ گفت: ای پدر، به هر چه مأمور شده ای، عمل کن که اگر خدا بخواهد، مرا از صابران خواهی یافت .

پس چون هر دو تسلیم امر حق شدند و وی را بر پیشانی افکند، [الصافات: 103]. او را ندا دادیم که: ای ابراهیم، به درستی که آن خواب را حقیقت بخشیدی. همانا ما نیکوکاران را این گونه پاداش می دهیم؛ هر آینه این آزمایشی روشن و آشکار بود و او را به ذبحی بزرگ بازخریدیم و نام نیکش را در نسل های بعد باقی گذاشتیم. درود بر ابراهیم؛ ما نیکوکاران را این چنین پاداش می دهیم، همانا او از بندگان مؤمن ما بود. و او را به اسحاق- پیامبری از صالحان- مژده دادیم و بر او و بر اسحاق برکت دادیم، و از فرزندان ایشان برخی نیکوکارند و برخی آشکارا بر خود ستمکار. [الصافات: 100-113] و کیست از جهت دین نیکوتر از آن که به اخلاص روی به جانب خدا کرد، در حالی که نیکوکار است و از آیین حنیف ابراهیم پیروی نمود؟ و خدا ابراهیم را به دوستی برگزید. [النساء: 125] آری، هرکس با اخلاص به خدا روی آورد و نیکوکار باشد، پاداش خود را از پروردگارش خواهد گرفت و نه بیمی بر آن هاست و نه اندوهگین شوند. [البقره: 112]

آیا حکایت مهمانان گرامی ابراهیم به تو رسیده است؟ همانا فرستادگان ما به بشارت نزد ابراهیم آمدند. هنگامی که بر او وارد شدند، گفتند: سلام . گفت: سلام، شما مردمی ناشناسید. پس نهانی به سوی کسان خود رفت و بدون درنگ گوساله ی فربه بریانی آورد. آن را نزدشان گذاشت و گفت: آیا نمی خورید؟ [الذاریات: 24-27] و چون دید که دستشان را به آن دراز نمی کنند، ناشناس و بیگانه شان شمرد و دلش از آن ها هراسان گردید. [النساء: 125] گفت: ما از شما بیمناکیم! [الحجر: 52] گفتند: مترس، ما به قوم لوط فرستاده شده ایم، [هود: 70] ما تو را به پسری دانا بشارت می دهیم. [الحجره: 53] او را به اسحاق- پیامبری از نیکان و صالحان- بشارت دادیم. [الصافات: 112]

گفت: آیا بشارت می دهید با آن که پیری من فرا رسیده؟ پس به چه چیز مژده می دهید؟ گفتند: ما تو را به حق و درست بشارت دادیم، پس از ناامیدان مباش. گفت: [آری] و جز گمراهان چه کسی از رحمت پروردگارش ناامید می شود؟ [الحجر: 54-56] زن او که ایستاده بود، خندید؛ پس او را به اسحاق و به دنبال اسحاق به یعقوب بشارت دادیم. [هود: 71] پس زنش فریادکنان پیش آمد و بر روی خود زد و گفت: پیرزنی نازا؟ [الذاریات: 29] وای بر من، آیا می زایم و حال آن که پیرزنم و این شوهرم نیز پیر است؟ به راستی که چیزی شگفت انگیز است! گفتند: آیا از کار خدا تعجب می کنی؟ رحمت و برکات خدا بر شما اهل بیت باد، به راستی او ستوده و بزرگوار است. [هود: 72-73] پروردگار تو چنین فرموده، همانا که او حکیم و داناست. [الذاریات: 30]

ابراهیم گفت: ای فرستادگان، مأموریت شما چیست؟ گفتند: ما به سوی قومی گناهکار فرستاده شده ایم تا بر ایشان سنگ هایی از گل بفرستیم که نزد پروردگارت برای اسرافکاران نشانه گذاری شده. [الذاریات: 31-34] گفت: همانا لوط در آن جاست. گفتند: ما به هر که در آن جاست، داناتریم. هر آینه او و خاندانش را نجات می دهیم، مگر زنش را که از بازماندگان است؛ [العنکبوت: 32-33] پس، از مؤمنان هر که را در آن جا بود، بیرون بردیم؛ [الذاریات: 35] اما جز یک خانه از مسلمانان در آن جا نیافتیم. [الذاریات: 36] ما اهل این شهر را هلاک خواهیم کرد؛ زیرا مردمش ستمکارند، [العنکبوت: 31] مگر خاندان لوط که همگی شان را نجات خواهیم داد؛ سوای زنش که مقرر کردیم از بازماندگان باشد. [الحجر: 59-60]

پس چون آن وحشت از ابراهیم رفت و او را بشارت فرزند رسید، با ما درباره ی قوم لوط به گفتگو برخاست؛ به راستی که ابراهیم بسیار بردبار و پرسوز و آه و بازگشت کننده بود. ای ابراهیم، از این درگذر که فرمان پروردگارت آمده و قطعاً بر آن ها عذابی برگشت ناپذیر خواهد رسید. [هود: 74-76]

-4-

همانا اولین خانه ای که برای مردم بنا شد، همان است که در مکه است که با برکت و سبب هدایت جهانیان است؛ [آل عمران: 96] مسجدالحرامی که آن را برای مردم قرار دادیم و مقیم و مسافر در آن یکسانند. و برای ابراهیم جای آن خانه را تعیین کردیم [و گفتیم که:] با من چیزی را شریک مساز و خانه ام را برای طواف کنندگان و ایستادگان و راکعان و ساجدان پاکیزه دار. [الحج: 25-26] در آن جا نشانه های روشن و هویداست: مقام ابراهیم در آن است و هر که داخلش شود، ایمن است و از مردم هر کس توانایی رسیدن به آن جا را داشته باشد، حج گزاردن و زیارت آن خانه برای خدا واجب است و هرکه آن را ترک کند، به خدا ضرری نمی رساند؛ زیرا خدا از جهانیان بی نیاز است. [آل عمران: 97]

و آن خانه را جایگاه اجتماع و مکان امن برای مردم گردانیدیم و امر شد که: در مقام ابراهیم نمازگاه اختیار کنید. و به ابراهیم و اسماعیل فرمان دادیم که: خانه ی مرا برای طواف کنندگان و مقیمان و راکعان و ساجدان پاکیزه دارید. [البقره: 125] خداوند کعبه- بیت الحرام- را وسیله ی برپایی و قوام مردم قرار داد. [المائده: 97] قطعاً آنان که کافر شدند و مردم را از راه خدا و مسجدالحرام بازمی دارند و نیز هر کس را که در آن جا قصد الحاد و ستمکاری کند، عذاب دردناک می چشانیم. [الحج: 25] و کیست ستمکارتر از آن که نگذاشت در مسجدهای خدا نام او را یاد کنند و در ویرانی اش کوشید؟ اینان را روا نیست که در آن جاها جز بیمناک و هراسان داخل شوند. نصیبشان در دنیا خواری و رسوایی و در آخرت عذابی بزرگ است. [البقره: 114]

آنگاه که ابراهیم و اسماعیل پایه های خانه ی کعبه را بالا می بردند، عرض کردند: پروردگارا، از ما بپذیر که تو شنوای دانایی. پروردگارا، ما دو تن را فرمانبردار خویش قرار بده و از نسل ما نیز امتی فرمانبردار خود پدید بیاور و به ما احکام عبادتمان را بیاموز و توبه ی ما را بپذیرد که تو توبه پذیر مهربانی. پروردگارا، از میانشان پیامبری بر آن ها برانگیز که آیات تو را بر ایشان بخواند و آنان را کتاب و حکمت بیاموزد و پاکشان سازد که همانا تو پیروزمند و حکیمی. [البقره: 127-129]

و ابراهیم گفت: پروردگارا، این شهر را امن بگردان و من و فرزندانم را از پرستش بتان دور بدار. پروردگارا، همانا این بت ها بسیاری از مردم را گمراه کرده اند؛ پس هرکه پیروی ام نماید، از من است و هر که نافرمانی ام کند، تو آمرزنده ی مهربانی. پروردگارا، من برخی از فرزندانم را به دره ای بی کشت و زرع نزد خانه ی گرامی تو مسکن دادم، پروردگارا، تا نماز به پا دارند؛ پس دل های عده ای از مردم را چنان کن که به سوی آن ها گرایند و از میوه ها روزی شان ده، باشد که سپاس بگزارند. پروردگارا، تو به هرچه پنهان و آشکار کنیم، آگاهی و هیچ چیز در زمین و آسمان بر خدا پوشیده نیست. سپاس و ستایش آن خدایی را که در پیری اسماعیل و اسحاق را به من بخشید، حقا که پروردگارم شنونده ی دعاست. پروردگارا، مرا بر پادارنده ی نماز بگردان و از فرزندانم نیز، و دعایم را بپذیر. پروردگارا، مرا و پدر و مادرم و همه ی مؤمنان را در روزی که حساب به پا می شود، بیامرز. [ابراهیم: 35-41] پروردگارا، این جا را شهر امن بساز و از مردمش آنان را که به خدا و روز واپسین ایمان دارند، از میوه ها روزی بده. خدا فرمود: چنین کنم و هر که کافر شود، اندکی بهره مندش می گردانم، سپس به عذاب آتش گرفتارش می سازم و آن بد بازگشتگاهی است. [البقره: 126]

-5-

به یاد آر آنگاه که ابراهیم را پروردگارش به اموری چند امتحان کرد و او آن ها را به انجام رسانید. خدا فرمود: من تو را پیشوای مردم خواهم کرد. گفت: و از فرزندانم نیز؟ فرمود: عهد من به ستمکاران نمی رسد. [البقره: 124]

همانا به خاندان ابراهیم کتاب و حکمت [النساء: 54] و پیامبری [الحدید: 26] دادیم و به آن ها فرمانروایی بزرگ بخشیدیم. [النساء: 54] برخی شان هدایت یافته بودند و بسیاریشان نافرمان و فاسق. [الحدید: 26] و به ابراهیم و به اسحاق برکت دادیم و از فرزندانشان برخی نیکوکارند و برخی آشکارا بر خود ستمکار. [الصافات: 113] و به او اسحاق و یعقوب را بخشیدیم و همگی را هدایت کردیم و نوح را پیش از این هدایت کرده بودیم و از فرزندان او، داوود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسی و هارون را هدایت کردیم و نیکوکاران را این گونه پاداش می دهیم، و زکریا و یحیی و عیسی و الیاس را هدایت نمودیم که همه از صالحان بودند، و اسماعیل و الیسع و یونس و لوط را هدایت کردیم و همه را بر جهانیان برتری دادیم و از پدرانشان و فرزندانشان و برادرانشان نیز برخی را هدایت کردیم و ایشان را برگزیدیم و به راهی راست هدایت نمودیم. این است هدایت خدا، هرکه را از بندگان بخواهد، بدان هدایت می کند و اگر شرک آورده بودند، قطعاً اعمالی که انجام داده بودند، تباه و نابود می گردید. اینان کسانی هستند که به آن ها کتاب و حکم و پیامبری دادیم؛ ایشان کسانی هستند که خدا هدایتشان کرده است؛ پس به روش آنان اقتدا کن. [الأنعام: 84-90]

ما به تو وحی فرستادیم، همچنان که به نوح و پیامبران پس از او وحی کردیم و به ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط و عیسی و ایوب و یونس و هارون و سلیمان نیز وحی کردیم و به داوود زبور دادیم و خدا با موسی سخن گفت، بی میانجی. [النساء: 163-164] همانا خدا آدم و نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران را بر جهانیان برگزید؛ فرزندانی که برخی شان از برخی دیگرند و خدا شنوا و داناست. [آل عمران: 33-34] و یاد کن بندگان ما ابراهیم و اسحاق و یعقوب را که دارای اقتدار و بصیرت بودند؛ همانا ما آن ها را خالص و پاکدل برای تذکر سرای آخرت گردانیدیم و به راستی که آن ها نزد ما از خوبان برگزیده بودند. [ص: 45-47]

ما به ابراهیم وحی کردیم. [النساء: 163] شما زندگانی این جهان را برمی گزینید و حال آن که آن جهان بهتر و پاینده تر است ، هر آینه این در کتاب های پیشینیان است؛ صحف ابراهیم و موسی. [الأعلی: 16-19] آیا دیدی آن کس را که رویگردان شد؟ و اندکی بخشید و بخل ورزید؟ آیا علم غیب دارد و می بیند؟ یا بی خبر مانده است از آن چه آمده در صحیفه های موسی؟ و ابراهیم که حق بندگی را به تمامی ادا کرد؟ که: هیچ کس بار گناه دیگری را برندارد و این که: برای آدمی جز آن چه به سعی و تلاش خود انجام داده، پاداشی نیست و به زودی کارش دیده خواهد شد؛ سپس پاداش کاملش را به او بدهند و پایان و بازگشت همه به سوی پروردگار توست. و اوست که می خنداند و می گریاند و اوست که می میراند و زنده می کند، و اوست که دو زوج نر و ماده را آفرید، از نطفه چون ریخته می شود و همانا بر اوست آفرینش دیگر. و اوست که توانگری می دهد و مال می بخشد، و اوست پروردگار ستاره ی شعرا، و اوست که عاد نخستین را هلاک گردانید و از ثمود هیچ باقی نگذاشت، و پیش از آن، قوم نوح را که ستمکارتر و سرکش تر بودند، و زیر و زبر شده ها را واژگون کرد؛ پس آن ها را فروپوشانید، آن چه فروپوشانید. [النجم: 33-54]

چه کسی از کیش ابراهیم روی برمی تابد جز آن که خود را بی خرد ساخته باشد؟ و هر آینه او را در دنیا برگزیدیم و او در آخرت از شایستگان است. آنگاه که پروردگارش به او گفت: تسلیم شو گفت: من در برابر پروردگار جهانیان تسلیم ام و ابراهیم برای شما این دین را برگزیده است؛ پس می میرید، مگر آن که مسلمان باشید.

آیا شما حاضر بودید آنگاه که یعقوب را مرگ فرا رسید، آن دم که فرزندانش را گفت: پس از من چه چیز را می پرستید؟ گفتند: خدای تو و خدای پدرانت ابراهیم و اسماعیل و اسحاق را که خدای یکتاست، می پرستیم و در برابر او تسلیم هستیم. آن ها گروهی بودند که درگذشتند؛ آن چه کردند، از آن ایشان است و آن چه شما کرده باشید، از آن شماست و شما را از آن چه آنان می کردند، نمی پرسند.

و اهل کتاب گفتند: یهودی یا مسیحی گردید تا هدایت شوید. بگو: بلکه از آیین ابراهیم یکتاپرست پیروی می کنیم و او از مشرکان نبود. بگویید: به خدای یکتا و آن چه بر ما نازل کرده و آن چه به ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط فروفرستاده و آن چه به موسی و عیسی داده شده و به آن چه به پیامبران از پروردگارشان داده شده، ایمان آوردیم؛ میان هیچ یک از ایشان فرقی نمی نهیم و همه در برابر او تسلیم هستیم. پس اگر به مانند آن چه شما ایمان آورده اید، ایمان آوردند، همانا هدایت یافته اند و اگر روی برتافتند، جز این نیست که در ستیزند و خدا تو را در برابر آن ها نگاه خواهد داشت و او شنوای داناست. بگویید: رنگ خدا و کیست نیکوتر از خدا در رنگ؟ و ما پرستندگان اوییم. بگو: آیا با ما درباره ی خدا ستیزه می کنید و حال آن که او پروردگار ما و شماست؟ اعمال ما از آن ما و اعمال شما از آن شماست و ما او را به اخلاص و پاکدلی می پرستیم.

ای اهل کتاب آیا می گویید که: ابراهیم و اسماعیل و یعقوب و اسباط یهودی یا مسیحی بودند ؟ بگو: آیا شما داناترید یا خدا؟ و کیست ستمکارتر از کسی که آن گواهی را که از خدا درباره ی این پیامبران نزد اوست، پنهان کند؟ و خداوند از آن چه می کنید، غافل نیست. [البقره: 139-140] ای اهل کتاب، چرا درباره ی ابراهیم مجادله می کنید و حال آن که تورات و انجیل نازل نشد مگر پس از او. آیا نمی اندیشید؟ هان شما همان هایید که درباره ی آن چه بدان دانشی دارید حجت آوردید و ستیزه کردید، پس چرا درباره ی آن چه از آن آگاهی ندارید، مجادله می کنید؟ و خدا می داند و شما نمی دانید. ابراهیم نه یهودی بود و نه مسیحی، بلکه حق گرایی فرمانبردار بود و از مشرکان نبود. نزدیک ترین کسان به ابراهیم، همانا پیروان او و این پیامبر و مؤمنان هستند و خدا دوست و یاور مؤمنان است. [آل عمران: 65-68]

از آیین ابراهیم پیروی کنید که یکتاپرست بود و از مشرکان نبود. [آل عمران: 95] در راه خداوند چنان که باید، جهاد کنید. او شما را برگزید و برایتان در دین هیچ تنگنا و دشواری ننهاد. این همان دین پدرتان ابراهیم است؛ او پیش از این شما را مسلمان نامید؛ پس نماز را به پا دارید و زکات بدهید و به خدا توسل جویید. اوست سرپرست شما، پس نیکو سرپرست و نیکو یاوری است. [الحج: 78] و هر که دینی جز اسلام اختیار کند، هرگز از او پذیرفته نخواهد شد و در آخرت از زیانکاران است. چگونه خداوند قومی را هدایت کند که پس از ایمانشان و پس از اینکه گواهی دادند که این پیامبر اسلام حق است و آیات روشن بدیشان رسید، کافر شدند؟ و خدا گروه ستمکار را هدایت نمی کند. [آل عمران: 85-86]

همانا ابراهیم به تنهایی یک امت بود، خدا را با فروتنی فرمانبردار بود، یکتاپرست بود و از مشرکان نبود، شکرگزار نعمت های او بود، خدا او را برگزید و به راه راست هدایت فرمود و او را در دنیا نیکویی دادیم و هر آینه او در آخرت از شایستگان است؛ آنگاه به تو وحی کردیم که: همانا او از مشرکان نبود. بگو: نماز و عبادت ها و زندگانی و مرگ من، همه برای خداست، پروردگار جهانیان که او را شریکی نیست و مرا به این [آیین] فرمان داده اند و من نخستین مسلمانم. [الأنعام: 161-163] کیست از جهت دین نیکوتر از آن که به اخلاص روی به جانب خدا کرد، در حالی که نیکوکار است و از آیین حنیف ابراهیم پیروی نمود؟ و خدا ابراهیم را به دوستی برگزید. [النساء: 125]

اگر تو را تکذیب کنند، پیش از آن ها قوم نوح و عاد و ثمود نیز [پیامبرانشان را] تکذیب کردند و قوم ابراهیم و قوم لوط و مردم مدین و موسی نیز تکذیب شد، و کافران را مهلت دادم، آنگاه فروگرفتمشان؛ پس بنگر که عقوبت من چگونه بود؟ و چه بسیار شهرهایی ستم پیشه را نابود کردیم و سقف هایشان فروریخت و چه بسا چاه رها کرده و قصرهای بلند گچکاری شده بی صاحب باز مانده است. آیا در زمین سیر نمی کنند تا دل هایی داشته باشند که بدان تعقل کنند یا گوش هایی که بدان بشنوند؟ زیرا چشم ها نابینا نیست، بلکه دل هایی که در سینه هاست، کور و نابیناست. [الحج: 42-46]

-6-

و یاد کن آنگاه که از پیامبران پیمان گرفتیم و از تو و از نوح و ابراهیم و موسی و عیسی بن مریم و از همه ی آن ها پیمان محکم گرفتیم، تا راستگویان را از راستی شان بپرسد و برای کافران عذابی دردناک آماده کرده است. [الأحزاب: 7-8] برای شما از دین راهی را مقرر کرد که نوح را بدان سفارش نموده بود و نیز آن چه را به تو وحی کردیم و آن چه ابراهیم و موسی و عیسی را به آن سفارش کردیم که: این دین را برپا دارید و در آن فرقه فرقه مشوید. تحمل آنچه بدان دعوت می کنید، بر مشرکان دشوار است. خدا هر که را بخواهد، برای رسالت خود برمی گزیند و هرکه را به او بازگردد، به سوی خود هدایت می نماید. [الشوری: 13]

خدا نعمتش را بر ابراهیم تمام کرد و نام نیک او را در نسل های بعد باقی گذاشتیم. درود بر ابراهیم؛ ما نیکوکاران را این گونه پاداش می دهیم، همانا او از بندگان مؤمن ما بود. [الصافات: 108-111]

پی نوشت ها:

1. برای مقاصد و اغراض قصه های قرآنی ر. ک. الفن القصصی فی القرآن الکریم، 225-246، القصه ی فی القرآن، 169-214. و برای هدف از نقل قصه های عامیانه ر. ک: ریخت شناسی افسانه های جادویی، 12-14.

 منبع مقاله :

سعد، عبدالمطلب سعید؛ ( 1393 )، پدر پیامبران در قرآن، ترجمه: دکتر حبیب الله عباسی، تهران: انتشارات سخن، چاپ اول.

 


 

 منبع: rasekhoon.net

توجه : این مقاله توسط سیستم نرم افزاری واحد های وب سایت گردآوری شده است و تبیان زنجان ادعای مالکیت این محتوا را نداشته و صرفاً جهت ارتقای سواد عمومی منتشر گردیده است .تبیان زنجان یک وب سایت عمومی اطلاع رسانی میباشد. در صورتی که تولید کننده اصلی این محتوا میباشید و مایل نیستید در وب سایت تبیان زنجان این مطلب در دسترس عموم قرار گیرد لطفا از لینک ' ارسال گزارش ' زیر نسبت به ارسال درخواست خود اقدام فرمایید .
ارسال گزارش
آرشیو های مرتبط : یکتاپرست , ابراهیم (ع) , قرآن ,
  

12345
 
0 نفر به اين مطلب راي داده اند
میزان متوسط :0.0 از 5

اين مطلب تا چه ميزان مورد قبول شما واقع شد ؟
 نام و نام خانوادگی : 
آدرس Email :             
کد درون تصویر را وارد نمایید                       
 
 12345 
ضعيفعــالی
ضمن تشکر از توجه شما به این مطلب , نظرات سازنده شما در هر مطلب را صمیمانه ارج نهاده و آنرا به عنوان مرجعی قابل اعتماد جهت پیشرفت و ترقی اطلاع رسانی در فضای گفتمانی مناسب , می دانیم و اميد داريم بتوانيم از حسن نظر شما در راستاي افزايش سطح ارائه محتوا و خدمت رساني بهره گيريم.
نظر شما پس از بررسی توسط بخش محتوا, قابل روئیت برای عموم خواهدبود .
(توجه: تایید نظرات به معنی قبول و یا تایید محتوای آن  از سوی تبیان زنجان نمی باشد )

 
 

184276
© 2004-2009 Tebyan. The content is copyrighted to Tebyan Cultural and Information center and may not be reproduced on other websites.