واحد تندرستی و سلامت تبیان زنجان- واژه تحليل بافت نرم لثه زماني به كار ميرود كه لبه بافت نرم لثه از موقعيت اوليه خود روي تاج دندان به سمت ريشه حركت كند و اين جابهجايي همراه با عريانشدن سطح ريشه دندان باشد...
براي برقراري سلامت لثه نياز به يك حداقل عرض و ضخامت از اين بافت است. مطالعات متعدد تاييد كردهاند كه همواره وجود يك لثه عريض و ضخيم، باعث ميشود كه در مقابل نفوذ عوامل ميكروبي محافظت بيشتري نسبت به يك لثه باريك و نازك وجود داشته باشد. لثههاي فرد ممكن است به دلايل متعددي تحليل پيدا كند كه از مهمترين عوامل ايجاد آن ميتوان به شكل و ضخامت بافت لثه، تروما، بيماريهاي لثهاي التهابي و نيروهاي جوندگي بيش از حد اشاره كرد.
تحليل لثه از کودکي تا بزرگسالي
از نظر شكل ظاهري بافت لثه به دو دسته نازك و ضخيم تقسيمبندي ميشود. مسلما مشخص است كه يك لثه نازك، استعداد بيشتري براي تحليل نسبت به يك لثه ضخيم دارد. الگوي رويشي دندانها نيز در تحليل لثه موثر است. وقتي يك دندان در يك قوس فكي به حالت بيرونزده قرار گيرد، استخوان و لثه پوشاننده روي ريشه اين دندان نازكتر شده و مستعد تحليل ميشود. گاهي در دهان بچهها حالت تحليل مشاهده ميشود.
در اينگونه مواقع اگر كودك در سن رشد قرار دارد، بايد صبر كرد چون هماهنگ با رشد زائده فكي امكان رشد ابعاد لثه وجود دارد و در اكثر مواقع تحليل لثه خودبهخود برطرف ميشود. از ديگر عوامل تحليل برنده لثه وجود فشار بيش از حد و آسيبرسان (تروما) به اين بافت است. اين تروما ميتواند يك پاسخ التهابي در لبه لثه ايجاد كند كه متعاقب آن لثه و استخوان زيرين از بين ميرود.
اين نوع تحليل را ميتوان بيشتر در افرادي مشاهده كرد كه با يك مسواك خشن به روش افقي و با فشار دست زياد مسواك ميزنند. بنابراين نظافت دهان به روش فوق بيشتر از اينكه به بهبود وضعيت كمك كند آسيبرسان خواهد بود.
بيماري لثه عامل تحليل لثه
از عوامل ديگر ميتوان از بيماريهاي التهابي لثه نام برد و در اين حالت تحليل بيشتر در سطوحي از دندان است كه مقادير بيشتري جرم و پلاك ميكروبي دارد. در ارتباط با نيروهاي جوندگي تاكنون به اثبات نرسيده كه اين نيروها باعث ايجاد تحليل ميشوند اما تحقيقات ثابت كرده كه حذف نيروهاي جوندگي آسيبرسان، ميتواند روند تحليل لثه را متوقف و حتي امكان بازسازي نسج را به صورت خودبهخود فراهم كند. بنابراين ميتوان نتيجه گرفت كه با كنترل عوامل فوق ميتوان با روشهاي غيرجراحي هم تا حدي روند تحليل را متوقف كرد.
درمان تحليل لثه؛ قدم به قدم
اولين قدم براي توقف يا كنترل در پيشرفت تحليل لثه، درمان هرگونه التهاب بافت لثه است كه اين امر از طريق برداشت جرم و پلاك ميكروبي از روي سطح ريشه دندان توسط عمل جرمگيري صورت مي گيرد. گام بعدي اين است كه در بيماران دچار تحليل لثه بايد عادات بهداشت دهاني غلط تصحيح شود. به جاي مسواك زدن خشن با يك مسواك سخت به روش افقي و با فشار دست زياد، روش مسواك زدن عمودي با يك مسواك فوقالعاده نرم و با فشار دست مناسب توصيه ميشود.
بايد توجه داشت كه حين مسواك زدن هم لثه و هم دندان ماساژ ملايم داشته باشند. در ضمن بهتر است كه خميردندان مصرفي نرم و تا حدامكان فاقد ذرات ساينده باشد. در ارتباط با دندانهايي كه خارج بودنشان در قوس فك زمينهساز تحليل لثه شده ميتوان از درمانهاي ارتودنسي براي رديفكردن دندان در قوس فك استفاده کرد و با اين كار انتظار برطرف شدن خوبهخودي تحليل را حتي بدون نياز به جراحي پيوند داشت.
وقتي کار از کار مي گذرد
اما موارد زيادي هم وجود دارد كه تحليل لثه به وجود آمده ديگر قابليت برگشت خودبهخودي را ندارد. در اين حالت جراحيهاي پيوند لثه و بازسازي بافت نرم توسط تكنيكهاي مختلف جراحي توصيه ميشود. زماني كه در اثر تحليل لثه ريشههاي عريان در دهان ايجاد ميشود طول تاج دندانها طويلتر ميشود و هنگام خنديدن و تكلم فرد ايجاد ظاهري نازيبا ميكند. چنين فردي همواره آرزو دارد كه توسط پوشاندن يك يا تعداد بيشتري از ريشههاي دندانهايش، زيبايي را به چهره خود برگرداند در ضمن دندانهاي داراي تحليل معمولا داراي حساسيت ريشه نسبت به غذاهاي گرم و سرد هستند و امكان ايجاد پوسيدگي روي اين ريشهها هم وجود دارد.
بنابراين در درمان قطعي اينگونه تحليلها ابتدا بايد عوامل ايجادكننده تحليل لثه را تحت كنترل قرار داد و بعد با استفاده از جراحي و عمل پيوند نسج نرم نقص موجود را رفع و از بروز تحليل بيشتر لثه و تخريب بيشتر استخوان زيرين جلوگيري كرد. پيوندهاي نسج نرم ميتوانند براي پوشش ريشهها يا افزايش عرض و ضخامت لثه در ناحيه به كار روند. حين جراحي، پريودنتيست (جراح لثه) با گرفتن پيوند از سقف كام يا ساير نواحي دهنده در دهان، سعي در پوشاندن ريشههاي دندان دارد. اين عمل ميتواند براي يك يا چند دندان در يك جلسه يا تعداد جلسات متعدد استفاده شود.
مزاياي پيوند لثه
• تحليل و تخريب استخواني بيشتر كاهش مييابد.
• با اين عمل امكان پوشش ريشههاي عريان فراهم ميشود.
• با پوشش اين ريشهها ميزان پوسيدگي ريشه كاهش مييابد.
• حساسيت ريشه دندانها به مايعات گرم و سرد كمتر ميشود.
• چهره فرد هنگام لبخند زدن زيباتر ميشود.
سلامت / گردآوری:گروه تندرستی و زندگی سالم
http://www.tebyan-zn.ir/healthy_safe_life.html