مسابقه دین و اندیشه خانه قرآن باشگاه کاربران جامعه ورزشی خانواده خوشبخت دنیای کودکان آشپزی و تغذیه موبایل دانش و تکنولوژی مجله سلامت سیاست گردشگری
دنیای عکس و عکاسی اقتصاد زنان ادبیات هــنر سینما و تلویزیون بزرگان و مشاهیر مهدویت سرگرمی دانلود نرم افزار مرکز کتاب پایگاه ها جستجو روابط عمومی مقالات
   
صفحه اصلی وب سایت فید مطالب وب سایت عضویت رایگان در وب سایت جستجو در وب سایت سوالات رایج نقشه وب سایت درباره ما تماس با ما  
حتما ببنید
نگاهی به شعر باغ من از مهدی اخوان ثالث
نگاهی کوتاه به زندگی و آثار الكساندر دوما
برندگان نوبل ادبیات چه کسانی بوده اند؟
انواع افسانه های فارسی
دیدگاه مولوی درباره زندگی، عشق، مرگ
نقد ادبي و انواع آن
اتوبیوگرافی چیست؟
زلال وحی در اشعار حافظ
دقت کردید ؟؟
/Directory/Free-Web-Submission.html
/Voting/public_opinion/default.html
/archive/photography/0/10/default.html
/archive/Religion_Thoughts/the_infallibles_family/god_messengers/Muhammad_prophet/0/10/default.html
http://news.tebyan-zn.ir/
/ItMatchOnline.html
/photo-gallery/archive/17/135/276/0/30/default.html
/News-Article/News_agency/public_relation_tebyan/2012/1/11/48585.html
جدیدترین مطالب این بخش

مروري بر پيشينه ي ادبيات تطبيقي در ايران
آنگاه كه از ايران سخن مي گوييم، ابتدا بايد محدوده ي جغرافيايي و تاريخي اين واژه را مشخص كنيم. چنانچ...

ادبيّات داستانى (Fiction)
اين گونه در ادبيّات گذشته ما بسيار چشمنواز است. برخى نمونه هاى خوب ادبيّات داستانى كهن ما از اين قر...

ارسال مطالب به دوستان
send to freinds ارسال مطلب برای استفاده سایر دوستان

عنوان مطلب : مروري بر پيشينه ي ادبيات تطبيقي در ايران
 
 برای ارسال این مطلب به دوستتان لطفا منو های زبر را بدقت تکمیل و دکمه ارسال را کلیک نمایید

 
 
 
 
  
دریافت رایگان (کلیک کنید)
ارسال دعوتنامه (کلیک کنید)
بازدید ها :   1415   بازدید   
تاریخ درج مطلب  14/7/1393
تغییر اندازه متن:  افزایش اندازه فونت متن    کاهش اندازه فونت متن
  چاپ این مطلب  

مروري بر پيشينه ي ادبيات تطبيقي در ايران

 مروري بر پيشينه ي ادبيات تطبيقي در ايران واحد شعر و ادب تبیان زنجان-

 

مروري بر پيشينه ي ادبيات تطبيقي در ايران

آنگاه كه از ايران سخن مي گوييم، ابتدا بايد محدوده ي جغرافيايي و تاريخي اين واژه را مشخص كنيم. چنانچه ايران كهن موضوع بحث ما باشد - ايراني كه ادب و فرهنگ آن بر شرق و غرب سايه افكنده - طبعاً، تحليل دقيق و اثرهاي اين فرهنگ وسيع به كاوشي جمعي و تلاشي فراوان نيازمند است.

يكي از حوزه هايي كه تأثير زبان فارسي بر آن بارز است، حوزه ي زبان و ادبيات عربي است.

براي بررسي ميزان تأثير زبان فارسي بايد شعر عرب قبل از اسلام و ارتباط ساسانيان و اعراب و نقش حيره در انتقال مفاهيم عربي و فارسي و وجود واژگان فارسي در قرآن و شعر عربي را مورد كاوش قرار داد و نقش ايرانياني چون سيبويه و عبدالقاهر جرجاني را در ايجاد و توسعه ي قواعد نحوي و بلاغي و حضور شاعران و نويسندگاني مثل بشاربن برد وابي نواس و بديع الزمان همداني و ابن مقفع و مفسران و محدثاني همچون طبري، فخررازي، بخاري و ترمذي و مورخاني مانند ابي الفداء و طبري و فيلسوفان و حكيماني همچون ابن سينا و امام فخر رازي و غزالي و خواجه نصيرطوسي را تحليل كرد. بي گمان چنين كاري چندين جلد كتاب را به خود اختصاص خواهد داد.

كافي است بدانيم ابن خلدون در مقدمه ي خود فصلي گشوده است با عنوان: « فصل في ان حملة العلم في الاسلام اكثرهم العجم » (1) و ابن نديم در الفهرست خود در نهضت ترجمه ي بين دو زبان، از مترجماني همچون ابن مقفع، حسن بن سهل، اسحاق بن يزيد، هشام بن قاسم و... ياد مي كند و در ضمن آن، كتاب هايي همچون خداينامه را كه از فارسي ميانه به عربي ترجمه شده است بر مي شمرد. اينها همه به اضافه ي نويسندگاني كه به دو زبان مي نوشتند، بسترهاي ادب تطبيقي را فراهم آورده است؛ از جمله اين نويسندگان مي توان به بزرگان زير اشاره كرد:

ابن سينا " قانون و شفا " را به عربي و دانشنامه ي علايي را به فارسي نگاشت و علاوه بر آن اشعاري به زبان فارسي از خود به جاي گذاشت.

غزالي " احياء علوم الدين " و " مقاصد الفلسفه و تهافت الفلسفه " را به زبان عربي و كيمياي سعادت و نصيحة الملوك را به فارسي تحرير كرد و ابوريحان بيروني " التفهيم لاوائل صناعة التنجيم " و خواجه رشيدالدين فضل الله " جامع التواريخ " را به زبان فارسي وعربي نوشتند، مولانا و سعدي و همام الدّين تبريزي به فارسي و عربي شعر سرودند و رشيدالدين وطوط در " حدائق السّحر في دقائق الشعر "، اشعار فارسي و عربي را در كنار هم قرار داد.

اين گوشه اي از تاريخ پيوند دو حوزه ي ادب فارسي و عربي است. براي بررسي تأثير فرهنگ فارسي در فرهنگ غرب بايد به نوشته هاي محققاني همچون دكتر حسن هنرمندي صاحب " از جامي تا آراگون " و دكتر جواد حديدي نگارنده " از سعدي تا آراگون " و مجموعه مقالات نقد و سياحت خانم دكتر فاطمه سياح اشاره كرد.

اما واژگان ادب تطبيقي ما را در برهه اي نه چندان دور متوقف مي كند. ادب تطبيقي به معناي امروزين آن، رشته ي جديدي است كه عمر آن به بيش از يكصد سال نمي رسد.

 به همين دليل، محققان، تحقيقات اين حوزه را حداكثر به شصت سال پيش ارجاع مي دهند. با توجه به جوان بودن ادب تطبيقي، اين زمان، منطقي و دقيق به نظر مي رسد. كارهايي كه در اين مدت انجام شده بيشتر به تطبيق ادب فارسي و غرب باز مي گردد. مهم ترين كتاب هايي كه در اين زمينه نوشته شده عبارتند از: (2)

صور خيال در شعر فارسي، نوشته ي دكتر محمدرضا شفيعي كدكني؛ نقش بر آب، از دكتر عبدالحسين زرين كوب؛ نقد تطبيقي ادبيات ايران و عرب، نوشته ي دكتر سيد جعفر سجادي، آندره ژيد و ادب فارسي و نيز سفري در ركاب انديشه « از جامي تا آراگون » هر دو از دكتر حسن هنرمندي، داستان ها و افسانه هاي ايراني در ادبيات انگليس، نوشته ي دكتر كوكب صفاري؛ مجموعه ي نقد و سياحت، نوشته ي دكتر فاطمه سياح؛ از سعدي تا آراگون برخورد انديشه ها، نوشته ي دكتر جواد حديدي؛ بررسي تطبيقي خشم و هياهو و شازده ي احتجاب، نوشته ي دكتر صالح حسيني؛ برخي مقالات جام جهان بين، آواها و ايماها و نوشته هاي بي سرنوشت، نوشته ي دكتر محمد علي اسلامي ندوشن؛ نمايش و قصه تاجر ونيزي، نوشته ي مجتبي مينوي و اسطوره شناسي ايران و چين باستان، نوشته ي چي پي كوياجي.

عناوين بالا بيانگر اين است كه به تطبيق ادب ايراني و عربي كمتر توجه شده است. گرچه در زمينه ي مقارنه متون و نصوص و ديوان هاي شعري؛ در دو دهه ي اخير كارهاي توصيفي خوبي انجام شده كه از آن جمله مي توان به مجموعه ي كتاب هاي درباره ي آن تأثير قرآن بر ادب فارسي اشاره كرد. ما در اينجا به اختصار براي آگاهي بيشتر دانشجويان به معرفي محتواي سه كتاب " صور خيال در شعر فارسي " و " نقش بر آب "، " نقد تطبيقي ادبيات ايران و عرب " مي پردازيم.

 قبل از آن شايسته است علاوه بر كتاب هاي بالا به فصلنامه ي الدّراسات الادبيّه كه در گروه زبان و ادبيات فارسي دانشگاه لبنان از سال 1958 م. زير نظر مرحوم استاد دكتر محمد محمدي تا سال هاي قبل از انقلاب اسلامي به چاپ مي رسيد، نيز اشاره كنيم. مقالات اين مجله توسط نويسندگان بزرگي همچون استاد همايي، استاد فروزانفر و فؤاد افرام بستاني نوشته شده است.

گرچه سعيد علوش با قضاوتي نادرست آن را بيانگر تفكرات شيعه و حركت امل مي داند (3)، ولي نقش علمي و ادبي اين مجله بر محققان و صاحبنظران ادب فارسي و عربي پوشيده نيست.

نقش بر آب

دكتر عبدالحسين زرين كوب در بخشي از اين كتاب با عنوان ادب تطبيقي، چند قصه را ذكر و موارد مشابه آن را در ادبيات دنيا جست و جو مي كند.

براي مثال قصه اي را كه در آن چنگيز، پسران خود را جمع مي كند و يك تير از تيردان خويش بر مي دارد و مي شكند، سپس دو تير بر مي دارد و آنها را هم مي شكند و تعداد تيرها را مي افزايد تا چند عدد مي شود، به حدي كه زورآزمايان از شكستن آن به تنگ مي آيند و سپس به اتحاد فرزندانش اشاره مي كند، يك بار از تاريخ جهانگشاي عطا ملك جويني و بار ديگر از راحة الصدور و آية السرور محمد بن سليمان راوندي در مورد طغرل نقل مي كند و سپس مضمون همين قصه را در باب دوم مرزبان نامه و ريشه هاي آن را در تاريخ الرسل و الملوك طبري و در كتب ابن الاثير و ابن خلّكان مي يابد و از سوي ديگر، روايتي را از لافونتين، شاعر فرانسوي ( فو 1695 ) با زباني شاعرانه در اين زمينه ارائه مي دهد.

زرين كوب پس از بيان قصه ي بالا به داستان " گربه را پاي حجله بايد كشت " اشاره مي كند و ضرب المثل هاي مشابه، مثل " آب را از سر بند بايد بست " و " علاج واقعه قبل از وقوع بايد كرد "، را به نوعي بر يك معني حمل مي كند. او عين اين قصه را در ادبيات اسپانيايي از مجموعه " ال كنده لوكانور " اثر دون خوان نقل مي كند و سپس به نفوذ فرهنگ اسلامي در ادب اروپايي اشاره مي كند، به ويژه اينكه در فارسي بودن منشأ اين قصه ترديدي ندارد.

استاد سپس قصه ي منظوم اخلاقي و عاشقانه ي هارتمان فون آوه، شاعر آلماني ( 1192 ) را كه در مورد هايترينس پينوا سروده است، با حكايت بيست و سوم باب اول گلستان مقايسه مي كند. حكايت گلستان در مورد پادشاهي است كه مريض شد و سرانجام با گذشت از خون بيگناهي كه طبيبان، كشتن او را به عنوان دواي درد پادشاه تجويز كرده بودند، شفا مي يافت.

دكتر زرين كوب با ذكر چند داستان ديگر و مقايسه ي آنها در ادبيات جهان وارد بحث ادبيات تطبيقي مي شود. او ابتدا حيطه ي ادبيات جهان را مي گشايد و به اين جمله سنت بوو ( 1869-1804 ) نويسنده ي فرانسوي اشاره مي كند كه بايد معبد ذوق را ديگر باره ساخت و در كنار اوميروس يوناني، جايي مهم براي فردوسي ايراني باز كرد و سپس به عشق گوته نسبت به ادبيّات حافظ و سعدي و مولوي اشاره مي كند و از خودخواهي بعضي نويسندگان غربي همچون لرد مكاولي ( 1859-1800 ) و فيتز جرالد ( 1883-1809 ) انتقاد مي كند.

 لرد مكاولي گفته بود كه اگر تعداد اندكي كتاب اروپايي در يك قفسه باشد، به تمام كتابخانه هاي آسيايي مي ارزد و فيتز جرالد با ترجمه ي خيام گفته بود كه نويسندگان شرقي در قياس با شاعراني چون اوميروس و دانته و شكسپير، بي مغز به نظر مي آيند. زرين كوب با اشاره به جمله ي معروف گوته كه " دوران ادبيات جهاني فرا رسيده است "، واژه ي ادبيات تطبيقي را تفسير مي كند، هر چند معتقد است كه نقد تطبيقي، واژه اي مناسب تر است. (4)

 از نظر زرين كوب، ادبيات تطبيقي موجب رفع غرور سوء ظن ملت ها نسبت به يكديگر و تعادل بين فرهنگ ها مي شود. ادبياتي كه وصول به وحدت نسبي عالم انساني بدون تحقق آن ممكن نخواهد بود. (5) دكتر زرين كوب مي گويد: اگر تاريخ عمومي، اروپاي امروز را ميراث خوار دنياي باستان يونان و روم تلقي مي كند، ادبيات و حكمت امروز غرب هم ناچار، مثل تمام آنچه از عهد باستاني خويش به ارث برده است، بايد از شرق باستاني متأثر شده باشد (6).

استاد، جنگ هاي صليبي را يكي از عوامل انتقال ادبيات شرق به غرب برمي شمرد و ايتاليا و اسپانيا، به ويژه مجموعه ي دكامرون اثر بوكاتچو ايتاليايي و ال كنده لوكانور اثر دون خوان مايل اسپانيايي را مديون ذهن شرقي مي داند. قصه دكامرون به شيوه ي كليله و دمنه و الف ليلة و ليله ( هزار و يك شب ) پرداخته شده است. البته محتواي قصه هاي آن زياد از حد بي قيد و بند و مروج فرهنگ هرزگي است، بر خلاف لوكانور كه با هنرمندي ظرافت آميز اما موقر و عالي، تجارب زندگي انسان را در طي قصه هاي جالب، تصوير مي كند.

مورد ديگري كه فرهنگ اسلامي به اسپانيا انتقال داد، موشحات است. موشحات، اشعاري است كه چارچوب شعر كلاسيك را ندارد و تا حدي از مرزهاي سنتي شعر خارج مي شود.

 عده اي از ادباي عرب، موشحات را مبناي شعر نو امروز تلقي كرده اند. از نظر زرين كوب و بعضي اديبان عرب (7)، ادبيات تروبادور اسپانيا متأثر از موشحات است، همچنانكه ترجمه آثار سعدي و حافظ توسط ويليام جونز در سبك و انديشه ي سوين برن و آندره شنيه و ترجمه هاي هامر پورگشتال به زبان آلماني در نگرش گوته مؤثر افتاد و علاوه بر، نهضت رمانتيسم از هيجان شرق بسيار بهره گرفت.

از ديد استاد، تلاقي شرق و غرب در ادبيات قومي طوايف مسيحي و اسلامي، حاكي از واقعيت ادبياتي انساني است كه تنها از طريق تأثير اقليم و زبان و نژاد نمي توان آن را تحليل كرد، بلكه اين ادبيات، ميراث قرون و اقوام است كه بررسي روابط اخذ و تقليد و تأثير آن بر عهده ي تاريخ تطبيقي است كه حاصل آن به نقد تطبيقي باز مي گردد.

زرين كوب در تأثير و تأثّر شاعران ايران و عرب به حماد راويه و خلف بن حيان كه ازموالي ايراني بودند اشاره مي كند؛ شاعراني كه مي توانستند به شيوه ي شاعران جاهلي شعر بسرايند.

از سوي ديگر، شاعران ايراني همچون زياد اعجم در برابر فرزدق مي ايستادند و دو شاعر بزرگ اوايل عهد عباسي، بشاربن برد ( فو: 167 ه ق. ) و ابونواس ( فو: 1980 ه ق ) و نويسنده بزرگ عبدالله بن مقفع از ايران برخاسته بودند و در انعكاس افكار ايراني مي كوشيدند.

قصيده ي بائيه ي ابوتمّام طائي در فتح عموريه منشأ اثر سرودن قصيده ي فتح خوارزم توسط عنصري شد. ابوتمّام، حماسه ي خود را در همدان به پايان برد و ابوالعلاء بر انديشه ي ناصرخسرو و خيام تأثير گذاشت. در مجموع، نتيجه طبيعي روابط ايران و عرب را در شعر شعراي ايراني همچون عنصري و منوچهري و لامعي و معزي و انوري و نثر كتاب هايي مانند مقامات حميدي و مرزبان نامه مي توان جست و جو كرد.

زرين كوب در بين عوامل مؤثر انتقال ادبيات، بر روابط سياسي و ترجمه بيش از موارد ديگر تكيه مي كند. او براي اثبات نظر خودش چند رنسانس را بر مي شمرد كه فضاي ترجمه در آن موج مي زند. رنسانس عهد خسرو اول که توسعه ي فلسفي جندي شاپور و ترجمه ي کليله و دمنه از نتايج آن است و رنسانس عهد مأمون كه ايجاد بيت الحكمة بغداد و ترجمه ي كتب زيادي از يوناني و سرياني حاصل آن بود و رنسانس اروپاي غربي كه شاهد خاتمه ي قرون وسطي است.

ترجمه ي قصه هاي شرقي آنچنان در ادب غرب، تأثيرگذار بوده كه عده اي از نويسندگان غربي، نوشته هاي خود را به سبك شرقي مي نوشتند و فراتر از آن حتي بعضي مكتوب هاي خود را منسوب به شرق مي كردند. براي مثال، ولتر قصه ي راسلاس و قصه ي زدايگ را به شيوه ي شرقيان نوشت و بودنشتت اشعاري را به ميرزا شفيع منسوب كرد.

آنچه در ادبيات تطبيقي و به تعبير استاد زرين كوب، نقد تطبيقي، مهم است، ماده و مضمون است، بر خلاف كروچه كه نقش قالب و ابداع شاعر را اصل مي داند. استاد معتقد است كه از بررسي ماده و مضمون هاي واحد مي توان قدرت خلاقه ي شاعران مختلف را در تفاوت منظر و محيط، سنجيد.

از سوي ديگر او معتقد است كه در پاره اي موارد، تشابه در قالب و مضمون، كاشف وجود جريان هاي فكري نامرئي بين فرهنگ هايي است كه شواهد قانع كننده اي در اثبات آن در دست نيست. زرين كوب از يك نمونه ي تطبيقي پرجاذبه با عنوان امثال حيوانات ياد كرده و سير آن را در كتاب هايي اروپايي، عربي و فارسي بررسي مي كند.

زرين كوب بيشتر اين تأثير و تأثرات و اخذ و تقليدها را معلول جريان هاي نامرئي مي داند. وجود جريان هاي مرئي فقط تشابهات و تواردها را توجيه مي كند. او از اثر سياحان و جهانگردان و انقلاب ها و جنگ ها و ترجمه ي آثار به عنوان جريان هاي مرئي ياد مي كند. زرين كوب از جريان هاي نامرئي كمتر سخن مي گويد، ولي غرض او افكاري است كه حاصل توارد نيست واين افكار، قالب نويني را به خود گرفته است.

صور خيال در شعر فارسي

صور خيال در شعر فارسي تأليف استاد دكتر محمدرضا شفيعي كدكني است كه پس از چاپ اول آن در سال هزار و سيصد و پنجاه، چندين بار تجديد چاپ شده است.

اين كتاب در دو بخش تنظيم شده است: بخش اول به طرح كلي و عمومي مسائل مربوط به صور خيال و نقد و تحليل آراي علماي بلاغت پرداخته و بخش دوم همان مباحث را با نقد و كاوشي دقيق، در شعر شاعران برجسته تا پايان قرن پنجم هجري جست و جو كرده است.

نويسنده در بخش اول به تفسير معناي واژه ي خيال در زبان عربي و اعجاز تصويري قرآن و مفهوم تخييل در قرآن از ديدگاه زمخشري مي پردازد و در بخشي تحت عنوان نقد آراي قدما در باب صور خيال با ذكر اشعار عربي و فارسي، انواع تشبيه را بيان كرده و به نقل از شبلي نعمان، عقايد بت پرستي اعراب در دوره ي جاهلي را علت كثرت تشبيهات مادي اشعار عرب مي داند و در بخش بعد بحثي را درباره ي حقيقت و مجاز عقلي به ميان مي آورد و خصوصيات دستوري زبان عربي را مبتني بر ديدي بلاغي مي داند كه مخصوص زبان عربي است و در ديگر زبان ها قابل تطبيق نيست يا به شكل ديگري است.

دكتر شفيعي از اين رهگذر به نكته اي اشاره مي كند كه در سرنوشت بلاغت فارسي و عربي بسيار مؤثر بوده است. او مي نويسد: « بي گمان اگر در قرآن كريم، گونه هاي ديگري از صور خيال وجود مي داشت، حوزه ي تحقيقات علماي بلاغت گسترش بيشتري مي يافت و راه هاي ديگري براي بيان معاني و اداي صور ذهني در ادب و بلاغت مطرح مي شد و بي گمان به شعر نيز سرايت مي كرد ». (8)

ادامه دارد...

منبع:راسخون


گردآوری :گروه ادبیات تبیان زنجان 
http://www.tebyan-zn.ir/persian_literature.html

 

پي نوشت ها :

1- ابن خلدون، ص451.

2- قاسم نژاد، « ادبيات تطبيقي »، ص 44.

3- مدارس الادب المقارن، ص 228.

4- زرين كوب، ص 313.

5- همان، ص 314.

6- همان، ص 314.

7- ابن بسام و ابن خلدون و ابن سناء الملك معتقدند كه منشأ تروبادور موشحات عربي است، گرچه محيط اسپانيا در بنيه ي آن تأثير گذاشته است ( نذير، ص 55 ).

8- شفيعي كدكني، صورخيال در شعر فارسي، ص 129.

9- همان، ص 138 و ص 161.

10- صور خيال، ص 293، به نقل از محمود غناوي الزّهري، الادب في ظلّ بني بويه، ص 62.

11- همان، ص 138 و ص 161.

12- همان، ص 334.

13- همان، ص 351، به نقل از يتيمة الدهر، 94 / 3.

14- همان، ص 351، صور خيال به نقل از ديوان رودكي، ص 22.

15- البستاني، ص 34.

16- همان، ص 336.

17- ديوان ابن معتز ص 125.

18- صور خيال، ص 348.

19- البستاني، ج1، ص 34.

20- صور خيال، ص 365.

21- سجادي، ص 41.

22- همان، ص 140.

توجه : این مقاله توسط سیستم نرم افزاری واحد های وب سایت گردآوری شده است و تبیان زنجان ادعای مالکیت این محتوا را نداشته و صرفاً جهت ارتقای سواد عمومی منتشر گردیده است .تبیان زنجان یک وب سایت عمومی اطلاع رسانی میباشد. در صورتی که تولید کننده اصلی این محتوا میباشید و مایل نیستید در وب سایت تبیان زنجان این مطلب در دسترس عموم قرار گیرد لطفا از لینک ' ارسال گزارش ' زیر نسبت به ارسال درخواست خود اقدام فرمایید .
ارسال گزارش
آرشیو های مرتبط : ادبيات تطبيقي , ادبیات ایران ,
  

12345
 
0 نفر به اين مطلب راي داده اند
میزان متوسط :0.0 از 5

اين مطلب تا چه ميزان مورد قبول شما واقع شد ؟
 نام و نام خانوادگی : 
آدرس Email :             
کد درون تصویر را وارد نمایید                       
 
 12345 
ضعيفعــالی
ضمن تشکر از توجه شما به این مطلب , نظرات سازنده شما در هر مطلب را صمیمانه ارج نهاده و آنرا به عنوان مرجعی قابل اعتماد جهت پیشرفت و ترقی اطلاع رسانی در فضای گفتمانی مناسب , می دانیم و اميد داريم بتوانيم از حسن نظر شما در راستاي افزايش سطح ارائه محتوا و خدمت رساني بهره گيريم.
نظر شما پس از بررسی توسط بخش محتوا, قابل روئیت برای عموم خواهدبود .
(توجه: تایید نظرات به معنی قبول و یا تایید محتوای آن  از سوی تبیان زنجان نمی باشد )

 
 

176559
© 2004-2009 Tebyan. The content is copyrighted to Tebyan Cultural and Information center and may not be reproduced on other websites.