مسابقه دین و اندیشه خانه قرآن باشگاه کاربران جامعه ورزشی خانواده خوشبخت دنیای کودکان آشپزی و تغذیه موبایل دانش و تکنولوژی مجله سلامت سیاست گردشگری
دنیای عکس و عکاسی اقتصاد زنان ادبیات هــنر سینما و تلویزیون بزرگان و مشاهیر مهدویت سرگرمی دانلود نرم افزار مرکز کتاب پایگاه ها جستجو روابط عمومی مقالات
   
صفحه اصلی وب سایت فید مطالب وب سایت عضویت رایگان در وب سایت جستجو در وب سایت سوالات رایج نقشه وب سایت درباره ما تماس با ما  
حتما ببنید
دقت کردید ؟؟
/Voting/public_opinion/default.html
/News-Article/Help/help_for_using_tebyan/2010/12/27/16865.html
/Directory/Free-Web-Submission.html
/photo-gallery/archive/17/135/276/0/30/default.html
/archive/photography/0/10/default.html
/News-Article/News_agency/public_relation_tebyan/2012/1/11/48585.html
/archive/Religion_Thoughts/the_infallibles_family/god_messengers/Muhammad_prophet/0/10/default.html
/ItMatchOnline.html
جدیدترین مطالب این بخش

ریشه‌های علوم قرآن در روایات اهل بیت (ع)
برای شناخت قرآن و ویژگی‌های آن، یافتن راهکار تفسیر صحیح و متقن و دستیابی به معارف آن، علوم و اطلاعا...

الفاظ قرآن را چه کسی آورده است؟
وحی و وحیانی بودن، حقیقتی پیچیده و فوق درک عمومی بشر است؛ این مقوله از دیرباز مورد توجه، بحث و بررس...

ارسال مطالب به دوستان
send to freinds ارسال مطلب برای استفاده سایر دوستان

عنوان مطلب : وحی بدون واسطه‌ی جبرئیل (تجلی یا ...)
 
 برای ارسال این مطلب به دوستتان لطفا منو های زبر را بدقت تکمیل و دکمه ارسال را کلیک نمایید

 
 
 
 
  
دریافت رایگان (کلیک کنید)
ارسال دعوتنامه (کلیک کنید)
بازدید ها :   104   بازدید   
تاریخ درج مطلب  10/1/1396
تغییر اندازه متن:  افزایش اندازه فونت متن    کاهش اندازه فونت متن
  چاپ این مطلب  

وحی بدون واسطه‌ی جبرئیل (تجلی یا ...)

وحی بدون واسطه‌ی جبرئیل (تجلی یا ...)

تجلّی هم حجاب است

امام صادق (علیه السلام) نوعی از دریافت وحی را بدون واسطه دانسته اند. زراره از امام درباره ی غشوه ی عارض بر رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) هنگام نزول وحی پرسید و حضرت در پاسخ فرمود: ذلک إذا لم یکن بینه و بین الله أحد، ذاک إذا تجلی الله له ... تلک النبوة یا زرارة (1) این [اتفاق] زمانی بوده که [هنگام وحی] بین پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) و خدا کسی [واسطه] نبوده و آن زمانی است که خدا بر او تجلی کرده بود...؛ آن همان نبوّت است ای زراره.

این نوع از دریافت وحی که بدون وساطت جبرئیل بوده و با تجلی خدا بر رسولش اتفاق می افتاده - بر اساس این روایت -چنان دشوار بوده که حضرت با همه ی عظمت و نیرومندی روحی دچار غشوه می شده است؛ چنان که از روایت کیفیت نزول وحی از زبان خود حضرت، همین معنا فهمیده می شود.

حال آیا وحیِ با تجلی از نوع مستقیم است یا نه؟ خود تجلی نشان می دهد جبرئیل و موجود دیگری واسطه نیست؛ ولی مستقیم به معنای واقعی نیز امکان ندارد؛ چنان که با توجه به حدیث نقل شده از امیر مؤمنان (علیه السلام) فإنه ما ینبغی لبشر أن یکلمه الله إلا وحیا و لیس بکائن إلا من وراء حجاب، أو یرسل رسولا فیوحی بإذنه ما یشاء کذلک قال الله تبارک و تعالی علوا کبیرا : (2) باید دانست که ممکن نیست خدا با بشر تکلم کند؛ مگر به صورت وحی و آن تحقق نمی یابد؛ مگر از آن سوی حجاب یا با فرستادن پیام رسان و او وحی می کند به اذن خدا؛ هر چه خدا بخواهد. چنین فرموده است خدای تبارک و تعالی که بلندمرتبه است در نهایت بزرگی. همین تجلی نشانه ی وجود نوعی حجاب است. در حدیثی که از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) درباره ی کیفیت وحی سؤال شده، آمده: أحیانا یأتینی مثل صلصلة الجرس و هو أشده علی، فیفصم عنی فقد و عیت ما قال... : (3) گاهی مانند صدای زنگ می آید و این شدیدترین حالت وحی برمن است که توان مرا می گیرد [یا سپس آیا حال سخت از من رفع می شود] و در عین حال همه ی گفته ها را حفظ می کنم ... .

در این روایت تصریح شده که در نوعی از وحی، صدایی بدون وساطت جبرئیل به حضرت می رسیده است؛ ولی حجاب نفی نشده است. امام صادق (علیه السلام) این مطلب را واضح تر بیان فرموده و بر وجود نداشتن واسطه در نوعی از وحی تصریح کرده اند: کان رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) ... و إذا أتاه الوحی و لیس بینهما جبرئیل تصیبه تلک السبتة و یغشاه منه ما یغشاه لثقل الوحی علیه من الله عزوجل : (4) زمانی که وحی بر رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نازل می شد ... و هنگامی که وحی می آمد و بین او و خدا، جبرئیل واسطه نبود، آن حالت بی حرکتی و آن غشوه ی ویژه [که گفته اند] اتفاق می افتاد [و آن] به سبب سنگینی وحی [مستقیم نازل شده] از جانب خدای عزوجل بر او بود.

همچنین از امام صادق (علیه السلام) نقل شده است: إنه إذا کان الوحی من الله إلیه لیس بینهما جبرئیل أصابه ذلک لثقل الوحی من الله، و إذا کان بینهما جبرئیل لم یصبه ذلک فقال: قال لی جبرئیل، و هذا جبرئیل : (5) آن گاه که وحی از جانب خدا به او نازل می شد؛ در حالی که بینشان جبرئیل واسطه نبود، به سبب سنگینی وحی [مستقیم] از خدا، آن حال (غشوه) بر او عارض می شد و آن گاه که جبرئیل بین خدا و رسول واسطه بود، چنان حالی به او دست نمی داد و می گفت: جبرئیل به من گفت و این جبرئیل است.

بر این اساس، مواردی که در روایات کیفیت نزول وحی بیان شده و فشار شدید روحی بر رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) مطرح شده، از نوعی وحی بدون وساطت جبرئیل است؛ چنان که علی (علیه السلام) درباره ی کیفیت نزول سوره ی مائده بر رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند: ... لقد نزلت علیه و هو علی بغلة الشهباء و ثقل علیه الوحی حتی وقفت و تدلی بطنها حتی رأیت سرتها تکاد تمس الأرض و أغمی علی رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) حتی وضع یده علی ذؤابة شیبة بن وهب الجمحی، ثم رفع ذلک عن رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) فقرأ علینا سورة المائدة ... : (6) هنگامی که سوره ی مائده بر رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نازل شد، حضرت سوار بر قاطرش، شهبا بود. وحی چنان بر حضرت سنگین بود [و فشار آورد] که قاطر ایستاد و شکمش به سمت پایین کشیده شد؛ به گونه ای که نزدیک بود به زمین بخورد و حال اغما بر رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) عارض شد [و چنان بی حال شدند که] دست خود را بر شانه های شیبة بن وهب جمحی گذاشتند. پس از مدتی این حال از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) برطرف شد؛ سپس حضرت سوره ی مائده را بر ما قرائت کرد... . (7)

این نوع از وحی چنان بر آن حضرت سنگین بوده که در برخی از روایات از آن به بَرَح (شدت تب وحی یا فشار شدید) وحی تعبیر شده است. (8) در احادیث و اخبار اهل سنّت نیز مشابه این مطالب وجود دارد؛ مانند آنچه در شأن نزول آیات ارث دختر و زن نقل شده است. در این خبر، راوی درباره ی حال رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) هنگام دریافت وحی گفته است: فأخذ رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) بُرَحاء الوحی : رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) تب شدید وحی گرفت. (9)

در اخبار آمده: انه کان إذا نزل علیه الوحی کرب لذلک ویربد وجهه ونکس رأسه... : (10) هنگامی که وحی بر پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) نازل می شد، حال گرفتگی به او دست می داد و صورتش سرخ می شد و سرش پایین می افتاد. همچنین از پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل شده: [هنگام دریافت وحی] صدای زنگ هایی می شنوم، در آن هنگام کاملاً ساکت می شوم و وحی بر من نازل نمی شود؛ جز آنکه گمان می کنم جان را از کالبدم خارج می کنند . (11)

پی نوشت ها:

1. صدوق؛ التوحید؛ ص 115، ح 15.

2. صدوق؛ التوحید؛ ص 254-255 و 264، ح 5.

3. ابن شهر آشوب؛ مناقب آل ابی طالب؛ ج 1، ص 40.

4. محمدباقر مجلسی، بحارالانوار؛ ج 18، ص 271، ح 36.

5. برقی؛ المحاسن؛ ج 2، ص 338، ح 121.

6. محمدبن مسعود عیاشی؛ تفسیر العیاشی؛ ج 1، ص 288، ح 2.

7. محمدباقر مجلسی؛ بحارالانوار؛ ج 18، ص 271، ح 37.

8. برح یعنی سختی و شدت (فخرالدین طریحی؛ مجمع البحرین؛ ج 2، ص 342. راغب اصفهانی؛ المفردات؛ ج 1، ص 116) و از این باب است: فأخذه البرحاء : حال سختی به او دست داد (ابن شهر آشوب؛ مناقب آل ابی طالب؛ ج 1، ص 41 پاورقی).

9. احمدبن علی مقریزی؛ إمتاع الاسماع؛ ج 13، ص 270. محمدبن عمر واقدی؛ المغازی؛ ج 1، ص 329-331.

10. ابن شهر آشوب؛ مناقب آل ابی طالب؛ ج 1، ص 41.

11. جلال الدین سیوطی؛ الاتقان فی علوم القرآن؛ ج 1، ص 141.

 

منبع مقاله :

میرعرب، فرج الله؛ (1394)، علوم قرآن در احادیث اهل بیت (ع)، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ اول

توجه : این مقاله توسط سیستم نرم افزاری واحد های وب سایت گردآوری شده است و تبیان زنجان ادعای مالکیت این محتوا را نداشته و صرفاً جهت ارتقای سواد عمومی منتشر گردیده است .تبیان زنجان یک وب سایت عمومی اطلاع رسانی میباشد. در صورتی که تولید کننده اصلی این محتوا میباشید و مایل نیستید در وب سایت تبیان زنجان این مطلب در دسترس عموم قرار گیرد لطفا از لینک ' ارسال گزارش ' زیر نسبت به ارسال درخواست خود اقدام فرمایید .
ارسال گزارش
آرشیو های مرتبط : قرآن , جبرئیل , وحی ,
  

12345
 
0 نفر به اين مطلب راي داده اند
میزان متوسط :0.0 از 5

اين مطلب تا چه ميزان مورد قبول شما واقع شد ؟
 نام و نام خانوادگی : 
آدرس Email :             
کد درون تصویر را وارد نمایید                       
 
 12345 
ضعيفعــالی
ضمن تشکر از توجه شما به این مطلب , نظرات سازنده شما در هر مطلب را صمیمانه ارج نهاده و آنرا به عنوان مرجعی قابل اعتماد جهت پیشرفت و ترقی اطلاع رسانی در فضای گفتمانی مناسب , می دانیم و اميد داريم بتوانيم از حسن نظر شما در راستاي افزايش سطح ارائه محتوا و خدمت رساني بهره گيريم.
نظر شما پس از بررسی توسط بخش محتوا, قابل روئیت برای عموم خواهدبود .
(توجه: تایید نظرات به معنی قبول و یا تایید محتوای آن  از سوی تبیان زنجان نمی باشد )

 
 

184220
© 2004-2009 Tebyan. The content is copyrighted to Tebyan Cultural and Information center and may not be reproduced on other websites.