مسابقه دین و اندیشه خانه قرآن باشگاه کاربران جامعه ورزشی خانواده خوشبخت دنیای کودکان آشپزی و تغذیه موبایل دانش و تکنولوژی مجله سلامت سیاست گردشگری
دنیای عکس و عکاسی اقتصاد زنان ادبیات هــنر سینما و تلویزیون بزرگان و مشاهیر مهدویت سرگرمی دانلود نرم افزار مرکز کتاب پایگاه ها جستجو روابط عمومی مقالات
   
صفحه اصلی وب سایت فید مطالب وب سایت عضویت رایگان در وب سایت جستجو در وب سایت سوالات رایج نقشه وب سایت درباره ما تماس با ما  
حتما ببنید
ریا و باطل شدن اعمال
استرس چيست؟
افزایش اعتماد به نفس با چهار هفته تمرین
كسب و كار الكترونيك
اخلاق در روابط عمومی
هیات مذهبی بعنوان نهاد اجتماعی
نكات كليدي موفقيت در بازاريابي
می‌خواهم کارآفرین شوم
دقت کردید ؟؟
/News-Article/Help/help_for_using_tebyan/2010/12/27/16865.html
/photo-gallery/archive/17/135/276/0/30/default.html
/ItMatchOnline.html
/archive/photography/0/10/default.html
/News-Article/News_agency/public_relation_tebyan/2012/1/11/48585.html
http://news.tebyan-zn.ir/
/Directory/Free-Web-Submission.html
/Voting/public_opinion/default.html
جدیدترین مطالب این بخش

تحرک اجتماعی عمودی
تحرك اجتماعي مورد توجه بسياري از جامعه‌شناسان بوده است. «زيرا جامعه‌شناسان مي‌خواهند بدانند كه عوام...

شكاف‌ های اجتماعی یا گسل‌ های زلزله
درباره بحث پيشگيري از جرايم و عوامل موثر بر كاهش بروز جرم، كه اين روزها بسيار درباره‌اش صحبت مي‌شود...

ارسال مطالب به دوستان
send to freinds ارسال مطلب برای استفاده سایر دوستان

عنوان مطلب : منشأ تمدن‌ها و نظام‌های اجتماعی انسان-بخش دوم
 
 برای ارسال این مطلب به دوستتان لطفا منو های زبر را بدقت تکمیل و دکمه ارسال را کلیک نمایید

 
 
 
 
  
دریافت رایگان (کلیک کنید)
ارسال دعوتنامه (کلیک کنید)
بازدید ها :   494   بازدید   
تاریخ درج مطلب  14/6/1394
تغییر اندازه متن:  افزایش اندازه فونت متن    کاهش اندازه فونت متن
  چاپ این مطلب  

منشأ تمدن‌ها و نظام‌های اجتماعی انسان-بخش دوم

منشأ تمدن‌ها و نظام‌های اجتماعی انسان-بخش دوم واحد جامعه تبیان زنجان-

نظام اقتصادی

منظور از نظام اقتصادی که در دوره های جدید گاه آن را از نظام فناورانه تفکیک ناپذیر می دانند، مجموعه ی روابط و سازوکارهای نظام مندی است که در یک تمدن برای تولید و بازتولید مادی و مبادله یا انباشت محصولات تولیدشده به کار می روند. پدید آمدن امنیت غذایی یا معیشتی در پی افزایش تولید محصولات کشاورزی در تمدن های اولیه و برپایی انبارهای غلبه یا سایر محصولات کشاورزی و کنترل و اداره ی آن ها از سوی قدرت سیاسی، نخستین شکل بروز نظام اقتصادی بود.

در جوامع کوچ نشین معمولاً خبری از این گونه انباشت ها نیست و ثروت به معنای برخورداری از دام های بیش تر (در کوچ نشینی شبانی) و یا نیروهای نظامی بیش تر (در کوچ نشینی جنگجویی) بوده است.

شکل دیگر ثروت که همراه با انقلاب نوسنگی و تسلط انسان بر فلز و سنگ پدید آمد، لوازم زینتی و به ویژه استفاده و ذخیره ی سنگ های قیمتی خالص یا در ترکیب با فلز برای ساختن جواهرآلات بود، همین طور ابزارها و سلاح هایی با شکوه و زیبا که برای ساختن آن ها کار بیش تری لازم بود. قشر اجتماعی صنعتگران که از ابتدا به قدرت هستند اغلب در شهرها و یا در نزدیکی آن ها زندگی می کردند و درباریان و جنگجویان مشتریان اصلی آن ها بودند.

ظهور پول در قالب سکه هایی با نقش پادشاهان گویای نیاز به کالایی برای مبادله بود. البته در اکثر تمدن های انسانی استفاده از سکه محدود بوده و مردم عادی بیش تر از طریق معاملات پایاپای کالای مورد نیازشان را تأمین می کردند. بنابراین اقتصاد بازار در واقع دوره ی متأخر شکل گرفت و به خصوص در دوره ی مدرن گسترش یافت.

برداشت دولت از تولید اجتماعی در قالب مالیات و سرمایه گذاری دولت برای مثال در ساخت و سازهای عمومی و عمران از اشکال دیگر حیات اقتصادی است که اقشار مختلف مردم در تمدن های نخستین نیز نقش پررنگی در آن داشته اند.

به همه این دلایل می توان گفت که بررسی نظام های اقتصادی ما را با تاریخ تمدن ها آشنا می کند. در بخش مربوط به انسان شناسی اقتصادی به این بحث بازخواهیم گشت.

نظام دینی یا ایدئولوژیک

نظام های ایدئولوژیک یا دینی، قالبی دیگر برای تمدن اند و البته انسان ها از ایامی بسیار کهن، یعنی لااقل از زمانی که شروع به دفن اجساد خود کردند، بی شک دارای اشکال اعتقادی به ماوراء الطبیعه بوده اند. اما این اشکال تنها پس از قشربندی های اجتماعی و توسعه ی تمدن است که به ظهور یک قشر اجتماعی مشخص، مانند روحانیون یا کاهنان، و سلسله مراتب و کنشگران گوناگون آن می انجامد، و همچنین به پدیدآمدن مناسک مذهبی و اعتقادی مانند قربانی کردن، دعاهای گوناگون، جشن ها و مراسم مختلف و در نهایت گفتمان های ایدئولوژیک که حوزه های سیاسی، اقتصادی و دینی را به هم مرتبط می کنند.

در اغلب تمدن های باستانی دو حوزه ی دینی و سیاسی تداخل و هم پوشانی زیادی دارند که به خصوص در رأس به اوج می رسد. بسیاری از انسان شناسان در بررسی نظام های اولیه ی تمدنی از شخصیت شاه- کاهن سخن گفته و بر تقدس مفهوم پادشاهی تأکید داشته اند.

امروزه بررسی معابد چه در قالب های مادی و چه در مفاهیم معنایی و همچنین مطالعه ی اشکال معنوی، هنرهای دینی و استفاده ی گسترده از گفتمان های ایدئولوژیک و غیرمادی در نظام های تمدنی (مانند بررسی اسطوره شناختی جوامع انسانی) بسیار مورد توجه قرار گرفته است.

اسطوره شناسی سیاسی در کنار بررسی روابط گوناگون میان اسطوره ها و ساخت های مادی یک فرهنگ نیز هر روز گروه های بیش تری از انسان شناسان را به خود جلب می کند، انسان شناسانی که اهمیت حوزه ی ذهنی را در تمدن ها و جوامع انسانی کم تر از حوزه ی مادی نمی دانند.

نظام فناورانه

در بررسی تمدن های باستانی نظام فناورانه از مهمترین حوزه هاست. اصولاً بدون دستیابی به گروهی از فناوری ها امکان ایجاد تمدن و ظهور شهرها وجود نداشته است. مهم ترین تحول که از آن با عنوان انقلاب فناورانه یاد کردیم، طبعاً انقلاب نوسنگی، یعنی دستیابی تدریجی انسان به کشاورزی و نظام مند طی چند هزار سال است. انسان ها به امنیت غذایی دست یافتند و دیگر همه مجبور به کارکردن نبودند.

بدین ترتیب تقسیم کار اجتماعی و ایجاد سلسله مراتب در جوامع ممکن شد. پدید آمدن فناوری های ساخت بنا مانند کاخ، معبد، گورستان و مقابر باشکوه برای اقشار ممتاز، فناوری های ظریف ساخت سلاح و ابزارهای پیشرفته و همچنین ساخت جواهرآلات، ابزارها و آلات موسیقی نیز به همین اندازه در رشد جوامع انسانی مؤثر بوده اند. خط و چرخ مهم ترین ابداعات انسانی اند.

به احتمال قوی هر دو از اختراعات تمدن های بین النهرین اند (فرضیه ی دیگر اختراع خط را به مصریان نسبت می دهد). خط به انسان امکان داد خاطراتش را ثبت و تاریخ را خلق کند و بدین وسیله دانش خود را از نسلی به نسل دیگر منتقل و حفظ کند. و چرخ علاوه بر آن که جابه جایی اشیای سنگین را برای انسان ممکن ساخت، به او کمک کرد تا از جایی به جای دیگر برود. ساخت بناهای عظیم بدون اختراع اشکال ابتدایی چرخ امکان پذیر نبود.

قایق و کشتی از دیگر اختراعات مهم بشر بوده اند. امکان صید از راه دریا موجب گسترش نامحدود جوامع انسانی در کناره ی رودخانه ها و دریاها شد. آبیاری مصنوعی فناوری دیگری بود که در رشد کشاورزی تأثیر بسیاری داشت. بدین ترتیب، اگر در مراحل نخستین، تمدن صرفاً در نقاطی ظهور می کرد که آب فراوان و خاک حاصلخیز داشتند، با ظهور فناوری های آبی (مانند حفر چاه و قنات در فواصل طولانی و سیستم آبیاری مصنوعی شهرها) تمدن ها در پهنه های وسیع تری شکل گرفتند و گسترده شدند.

سرانجام باید از رشد نسبتاً سریع قابلیت های معماری و شهرسازی انسان ها و سازماندهی شهرها سخن بگوییم که موجب افزایش جمعیت شهرها و در عین حال مانع بروز مشکلات حاد برای آذوقه رسانی یا تخلیه ی آب ها و مواد زائد از آن ها شد. البته شهرهای باستانی به ندرت بیش از 5 تا 20 هزار نفر جمعیت داشتند، اما اداره و ساماندهی همین جمعیت نیز بدون نظام های فناورانه ی پیچیده و روبه رشد ممکن نبود.

منبع مقاله :

فکوهی، ناصر؛ (1391)، مبانی انسان شناسی، تهران: نشر نی، چاپ اول

منبع:راسخون


گرد آوری: گروه جامعه سایت تبیان زنجان
http://www.tebyan-zn.ir/society.html

 

توجه : این مقاله توسط سیستم نرم افزاری واحد های وب سایت گردآوری شده است و تبیان زنجان ادعای مالکیت این محتوا را نداشته و صرفاً جهت ارتقای سواد عمومی منتشر گردیده است .تبیان زنجان یک وب سایت عمومی اطلاع رسانی میباشد. در صورتی که تولید کننده اصلی این محتوا میباشید و مایل نیستید در وب سایت تبیان زنجان این مطلب در دسترس عموم قرار گیرد لطفا از لینک ' ارسال گزارش ' زیر نسبت به ارسال درخواست خود اقدام فرمایید .
ارسال گزارش
  

12345
 
0 نفر به اين مطلب راي داده اند
میزان متوسط :0.0 از 5

اين مطلب تا چه ميزان مورد قبول شما واقع شد ؟
 نام و نام خانوادگی : 
آدرس Email :             
کد درون تصویر را وارد نمایید                       
 
 12345 
ضعيفعــالی
ضمن تشکر از توجه شما به این مطلب , نظرات سازنده شما در هر مطلب را صمیمانه ارج نهاده و آنرا به عنوان مرجعی قابل اعتماد جهت پیشرفت و ترقی اطلاع رسانی در فضای گفتمانی مناسب , می دانیم و اميد داريم بتوانيم از حسن نظر شما در راستاي افزايش سطح ارائه محتوا و خدمت رساني بهره گيريم.
نظر شما پس از بررسی توسط بخش محتوا, قابل روئیت برای عموم خواهدبود .
(توجه: تایید نظرات به معنی قبول و یا تایید محتوای آن  از سوی تبیان زنجان نمی باشد )

 
 

179853
© 2004-2009 Tebyan. The content is copyrighted to Tebyan Cultural and Information center and may not be reproduced on other websites.