مسابقه دین و اندیشه خانه قرآن باشگاه کاربران جامعه ورزشی خانواده خوشبخت دنیای کودکان آشپزی و تغذیه موبایل دانش و تکنولوژی مجله سلامت سیاست گردشگری
دنیای عکس و عکاسی اقتصاد زنان ادبیات هــنر سینما و تلویزیون بزرگان و مشاهیر مهدویت سرگرمی دانلود نرم افزار مرکز کتاب پایگاه ها جستجو روابط عمومی مقالات
     
صفحه اصلی وب سایت فید مطالب وب سایت عضویت رایگان در وب سایت جستجو در وب سایت سوالات رایج نقشه وب سایت درباره ما تماس با ما  
حتما ببنید
عکس و عکاسی مقالات
احادیث حضرت محمد
آشپزی به سبک تبیان
آموزش آشپزی
امر به معروف و نهی از منکر

مطالب خواندنی ارسالی اعضا
ثبت مطلب شما در تبیان     / بازدید ها :   74   بازدید /    تاریخ ارسال مطلب از سوی کاربر   16/9/1390 /    تغییر اندازه متن:  افزایش اندازه فونت متن    کاهش اندازه فونت متن
   
توجه : این مطلب جزو مطالب ارسالی کاربران به ساختار وبلاگی خود در وب سایت می باشد . تبیان زنجان مسئولیتی در خصوص بررسی فنی محتوای آن ندارد و محتوای آنرا تایید یا رد نمی کند . برای مطالعه قوانین ارسال مطلب "این قسمت " را ببینید .

مهریه ضامن تحکیم خانواده هاست!
نوع مطلب : مطالب درج شده توسط اعضای وب سایت [ مشاهده قوانین درج مطلب توسط اعضا در وبلاگ های تبیان زنجان ]

 مهریه ضامن تحکیم خانواده هاست؟!

 


یك حقوقدان گفت: اگر بپذیریم كه امروزه نابرابری‌های جنسیتی و نابرابری‌های قانونی و حقوقی یكی از عوامل عمده مهریه های بالاست و دختران و خانواده‌های‌شان از این عامل به عنوان اهرم فشاری برای رسیدن به حقوق قانونی و شرعی خود استفاده می‌كنند، باید این را هم بپذیریم كه تا زمانی كه دوكفه ترازوی حقوق زن ومرد متعادل نشود، حتی در صورت كنترل و كاهش مهریه هم مشكلات جدیدی در جامعه ایجاد خواهد شد.


تبیان زنجان www.tebyan-zn.ir

شهین‌دخت مولاوردی در گفت‌و‌گو با خبرنگار حقوقی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، اظهاركرد: مهر عبارت از مالی است كه به مناسبت عقد نكاح مرد ملزم به دادن آن به زن می شود و از دیون ممتازه مرد تلقی می‌شود. به بیان دیگر مهر نوعی الزام قانونی است كه بر شوهر تحمیل می شود و ریشه قراردادی ندارد به همین جهت سكوت دو طرف در عقد و حتی توافق بر این كه زن مستحق مهر نباشد نمی تواند تكلیف مرد را در این زمینه از بین ببرد.

وی با بیان اینكه طبق ماده 1080 قانون مدنی، فقط زوجین می توانند هنگام بستن عقد یا پس از آن مقدار مهر را به تراضی معین كنند، گفت: با رجوع به فلسفه اولیه مهریه در می‌یابیم كه مهر نوعی هدیه، پیشكش، نحله، اعطای بدون عوض و از روی صداقت (صداق) - آن هم به صورت نقدی- با تاكید و اصرار بر معادل معنوی و خصیصه فرا مادی و غیر انتفاعی آن بوده است.

این حقوقدان افزود: بر این اساس و طبق ماده 1087 قانون مدنی عقد ازدواج بدون ذكر مهریه هم صحیح است و در واقع مهر مقدمه‌ای واجب برای نكاح دایم نیست و نمی‌توان آن را با رابطه عوض و معوض درقراردادهای مالی (عقود معاوضی) مقایسه كرد، زیرا بطلان و فساد مهریه، عقد نكاح را از بین نمی برد وحق زن بر مهریه نیز هرگز از بین نمی رود.

وی ادامه داد: اما باگذشت زمان و فاصله گرفتن از زمان معصومین (ع) رویه و سنت عملی مسلمانان درست خلاف آنچه كه در اصل مورد نظر شریعت بوده درآمد و تحت تاثیر برداشت برخی فقها از متون دینی و رسوخ تدریجی آن در قوانین موضوعه قرار گرفت؛ به نحوی كه به تدریج تعابیری همچون بضع یا كرایه دهنده وكرایه كننده، رابطه عوض و معوض (ثمن و بها) در باره ازدواج طبق قول مشهور فقها و یا الزام به پرداخت مهریه در ازای ایفای وظایف زناشویی (تمكین خاص) به زن طبق ماده 1085قانون مدنی و حق حبس زن، موضوع را از فلسفه اصلی خود خارج كرد و ازدواج را به نوعی داد و ستد قلمداد كرد و پرداخت مهر را برابر با خریداری زن و قیمت زن تبدیل كرده است.

مولاوردی تصریح كرد: البته كم‌رنگ شدن اخلاقیات در جوامع اسلامی و حاكمیت فرهنگ جهان‌شمول مرد سالاری و سایه افكندن شبح نامریی آن برتار و پود روابط اجتماعی و فردی و در نتیجه رابطه نابرابر زن و شوهر در خانواده نیز به جا افتادن این قضیه كمك كرده است. به طوری كه امروزه مهریه از مسیر طبیعی خود خارج و ماهیت آن به كلی دگرگون شده است.

اخیرا یكی از مراجع، اینكه مردان هنگام ازدواج ته دلشان قصدی برای پرداخت مهریه ندارند را خلاف شرع دانسته‌اند و بالطبع این موضوع با رجوع به شرایط اساسی صحت قراردادها خلاف قانون هم خواهد بود

وی خاطرنشان كرد: به نظر می‌رسد تلقی نادرست از فلسفه وجودی و وضعیت حقوقی مهریه و تسامح اكثر زنان در مطالبه و اخذ آن كه ضرب‌المثل معروف «كی داده وكی گرفته» راتداعی می كند، منجر به این شده است كه مردان تعهدی نسبت به پرداخت آن در خود احساس نكنند. لذا اگر آن گونه كه ماهیت حقوقی مهر اقتضا دارد در عرف معمول می‌شد، مردان و خانواده‌هایشان با دادن وعده وعیدهای خارج از توان، به راحتی زیر بار مهریه های بالا نمی‌رفتند و با تامل بیشتری در این وادی قدم می‌گذاشتند.

این حقوقدان گفت: اخیرا یكی از مراجع، اینكه مردان هنگام ازدواج ته دلشان قصدی برای پرداخت مهریه ندارند را خلاف شرع دانسته‌اند و بالطبع این موضوع با رجوع به شرایط اساسی صحت قراردادها خلاف قانون هم خواهد بود.

وی با بیان اینكه بدیهی است هرچه میزان مهریه بالاتر می رود امكان پرداخت آن هم تعلیق به محال می شود، گفت: در واقع به محض وقوع عقد، زن مالك مهریه می شود و مهریه جزو دین و بدهی مرد قرار می گیرد یعنی قصد مرد باید پرداخت مهریه و قصد زن نیز دریافت آن به عنوان یك هدیه باشد نه اهرم فشار.

این حقوقدان در رابطه با مواد قانونی موجود در این رابطه گفت: گذشته از قانون مدنی كه در مواد متعدد خود به حمایت از مهریه برخاسته و بر عندالمطالبه بودن آن بویژه در ماده 1082 قانون مدنی تاكید دارد، بعد از انقلاب قانون تادیه مهریه به نرخ روز هم به تصویب رسیده است.

وی ادامه داد: اینكه تا چه اندازه این مصوبه در تحكیم بنیان خانواده موثر بوده، به گمانم تاكنون مورد بررسی جامعی قرار نگرفته باشد اما برخی، مهریه های بالا را تمهیدی برای استحكام بنیان خانواده می دانند و معتقدند كه مهریه به عنوان پشتوانه مالی زندگی، ضمانتی برای تداوم زندگی مشترك یا استمرار معیشت زن پس از طلاق و یا جلوگیری از طلاق‌های بی‌مورد توسط مردان و یا راهی برای جبران نقص ارث زن (مكمل سهم الارث زن) و…كار ساز است.

مولاوردی افزود: به عبارت دیگر برخی با قرار دادن جهیزیه (كه طبق قانون و شرع، زن وظیفه‌ای برای تهیه آن ندارد و اثاث البیت كه از جمله اقلام نفقه است و تهیه آن بر دوش شوهر است) در برابر مهریه یا به عنوان وثیقه‌ای در برابر طلاق – كه به صورت یك طرفه و ایقاع به اراده مرد بستگی دارد- و حق چند همسری مردان، از آن به عنوان اهرمی برای كنترل زیاده خواهی‌های مرد و خارج شدن زن از موضع انفعال در مناسبات خانوادگی و احساس امنیت در آینده بهره می برند.

تبیان زنجان www.tebyan-zn.ir

وی یادآور شد: از سوی دیگر با وجود كاركردهای مثبت، امروزه مهریه‌های بالا تبدیل به مساله‌ای اجتماعی در جامعه ایران شده است. برخی معتقدند افزایش سن ازدواج، كاهش نرخ ازدواج، افزایش چشم و هم‌چشمی‌ها، بالارفتن هزینه‌ها و تشریفات ازدواج همچون توقع تهیه جهیزیه كامل توسط خانواده دختر، مانعی برای رهایی زن از قید زندگی ناموفق و خارج از تحمل است و مهم‌تر از همه افزایش زندانیان مهریه (جمعیت كیفری زندان‌ها) و به تبع آن فروپاشی خانواده‌ها و... را از دیگر كاركردهای منفی مهریه های بالا می شمارند؛ بنابراین قضاوت در مورد تاثیر حمایت قانونی از مهریه بر استحكام یا فروپاشی خانواده، بستگی به زاویه نگاه ما به موضوع دارد.

این حقوقدان اظهاركرد: هر چند كه در شرع تعیین مهریه های سنگین مذموم شمرده شده است، اما برای تعیین مقدار مهریه در شرع و قانون هیچ سقف و محدودیتی پیش بینی نشده است.البته این به جز مواردی است كه طبق ماده 1078 قانون مدنی حداقل مهریه نباید آن‌قدر نازل باشد كه ارزش اقتصادی و مالیت نداشته و قابل تملك نیز نباشد.

وی ادامه داد: در چارچوب ماده 10 قانون مدنی اصل آزادی طرفین در قراردادها برمهریه نیز حاكم است و قانون نمی تواند زوجین را به تعیین مهریه با سقف خاصی اجبار كند یا با بستن مالیات برآن به زعم خود سعی در پایین آوردن آن داشته باشد. اكثر قریب به اتفاق مردان در كوران غلیان هیجان ناشی از ازدواج به تنها چیزی كه نمی‌اندیشند دینی است كه برگردن دارند، مهریه حق شرعی و قانونی زنان است و وقتی مردی خود را عالما عامدا بابت پرداخت مهریه به همسرش مدیون می‌كند قبل از اینكه به سرنوشت زندانیان مهریه دچار شود باید فكری به حال این تعهد مالی خود بكند.

مولاوردی خاطرنشان كرد: این‌گونه هم نیست كه هر بدهكار مهریه راهی زندان شود، درصورتی كه برای دادگاه محرز شود مردی توان پرداخت مهریه غیر متعارف را ندارد زندانی نمی شود، اما در صورتی كه مرد از نظر مالی در وضعیتی باشدكه توان پرداخت مهریه غیر متعارف را داشته باشد موظف است مهریه را هر چقدر هم كه زیاد باشد بپردازد و الا طبق ماده 2 قانون نحوه اجرای محكومیت‌های مالی مصوب 1377 تا زمان پرداخت دین خود زندانی می شود. با این اوصاف بنا به گزارشات مسوولان ذی‌ربط كم‌تر از 3 درصد زندانیان را زندانیان مهریه تشكیل می دهند. از آنجایی كه مهر ماهیتا عندالمطالبه است قبلا حتی اگر زوجین هم درخواست می‌كردند آن را به صورت عند الاستطاعه قید نمی‌كردند، اما با بخشنامه اخیر رییس سازمان ثبت اسناد واملاك كشور درصورت موافقت زوجین، با امضای شرطی در عقدنامه می توانند پرداخت مهریه را مشروط به استطاعت مالی مرد بكنندكه علی الظاهر كمتر با استقبال زوجین مواجه شده است.

هر چند كه در شرع تعیین مهریه های سنگین مذموم شمرده شده است، اما برای تعیین مقدار مهریه در شرع و قانون هیچ سقف و محدودیتی پیش بینی نشده است.البته این به جز مواردی است كه طبق ماده 1078 قانون مدنی حداقل مهریه نباید آن‌قدر نازل باشد كه ارزش اقتصادی و مالیت نداشته و قابل تملك نیز نباشد

این حقوقدان ادامه داد: برخی حقوقدانان معتقدند هرچه نقش دولت در خانواده كه نهادی اخلاقی و مبتنی بر روابط خصوصی افراد است كم‌رنگ تر شود كاركردهای آن نهاد به طور مناسب تری محقق می‌شود. این یك موضوع عرفی است كه به فرهنگ خانواده ها برمی گردد. در واقع جایی كه پای قانون در حمایت از حقوق زنان می لنگد سنت و عرف قد علم كرده و قاعده خود را برای حمایت از حقوق زنان وضع كرده است. لذا راه مقابله باآن دخالت و ورود مستقیم و دستوری و بخشنامه‌ای دولت نیست و راهكاری از جنس خودش می طلبد. حكومت می تواند از طرق دیگری دراین خصوص ایفای نقش كند.

مولاوردی گفت: در شرایط كنونی قائلین به كنترل و بی رنگ و بوكردن مهریه باید توضیح دهند جایگزین‌هایشان برای عواقب این كار و عدم تضییع حقوق زنان كدام است؟ تا زمان تجدید نظر در قوانین خانواده بر اساس تحولات عصر حاضر، به باور اكثر خانواده‌ها مهریه شاید بتواند روزنه و كورسوی امیدی برای بهبود نسبی وضعیت زنان بویژه پس از طلاق باشد ( وابستگی های اقتصادی وعدم استقلال بیشتر زنان از نظر معیشتی و عدم وجود ساز وكارهای حمایتی از زنان مطلقه در جامعه، شاهدی براین مدعاست).

این كارشناس حقوقی مسائل خانواده تاكید كرد: به نظر می رسد با در نظر گرفتن مجموعه شرایط وملاحظات، مناسب ترین و منطقی ترین راهكار تشویق جوانان به لحاظ شروط ضمن عقد نكاح یا خارج از آن است كه به جای مهریه های سنگین و نجومی بر سر تقسیم بالمناصفه دارایی‌های مشترك بعد از زندگی زناشویی، اعطای حق طلاق به زن و محدودكردن اختیارات مرد در این رابطه، حق اشتغال، حق ادامه تحصیل، حق مسكن، حق سفر و خروج از كشور ، حق تعیین مسكن، حق حضانت و... به توافق برسند. در این صورت با تقسیم قدرت در خانواده میان زوجین مهریه كمتر محلی از اعراب خواهد داشت.

طبق ماده 1080 قانون مدنی، فقط زوجین می توانند هنگام بستن عقد یا پس از آن مقدار مهر را به تراضی معین كنند، گفت: با رجوع به فلسفه اولیه مهریه در می‌یابیم كه مهر نوعی هدیه، پیشكش، نحله، اعطای بدون عوض و از روی صداقت (صداق) - آن هم به صورت نقدی- با تاكید و اصرار بر معادل معنوی و خصیصه فرا مادی و غیر انتفاعی آن بوده است

مولاوردی خاطرنشان كرد: متاسفانه زمانی هم كه زوجین حاضر می شوند با مهریه های پایین شروط دیگری غیر از آنچه در عقدنامه ها آمده است در نظر بگیرند اكثر دفاتر ازدواج و اسنادرسمی از پذیرش آن سرباز می زنند.درحالی كه در چارچوب مواد10 و 1119 قانون مدنی زن و شوهر می‌توانند موضوعات مورد توافق خود را كه قانون در مورد آنها ساكت است یا نظر قانون در این خصوص مورد پذیرش آنان نیست، ولی مطابق خود قانون امكان توافق خلاف آن وجود دارد در ضمن عقد نكاح یا عقد خارج لازم دیگری بگنجانند. بدین ترتیب با كاستن از مسئولیت‌های مالی مردان و افزودن بر حقوق غیر مالی زنان، به تدریج عشق و احترام و اخلاق و برابری و آزادی اراده به كانون خانواده ها باز می گردد.

این حقوقدان در پایان گفت: نتیجتا اینكه مهریه نه ضامن تحكیم و نه عامل فروپاشی خانواده‌هاست و درواقع جور نابرابری‌ها وتبعیض‌ها و خلاهای قانونی حقوق زنان را یك تنه می‌كشد و باید به جایگاه اصلی و اولیه خود برگردانده شود. شانه‌های نحیف مهریه بیش از این تاب تحمل این بار سنگین راندارد.


باز منتشر شده توسط zahra900 در وب سایت تبیان مرکز زنجان   

توجه : این مطلب جزو مطالب ارسالی کاربران به ساختار وبلاگی خود در وب سایت می باشد . تبیان زنجان مسئولیتی در خصوص بررسی فنی محتوای آن ندارد و محتوای آنرا تایید یا رد نمی کند . برای مطالعه قوانین ارسال مطلب "این قسمت " را ببینید .
© 2004-2009 Tebyan. The content is copyrighted to Tebyan Cultural and Information center and may not be reproduced on other websites.