تاریخ : 5/3/1390

آدرس مطلب :
http://Tebyan-Zn.ir/news-papers/healthy_safe_life/treatment_disease/zanan_diseases_treatment/2011/5/26/28166.html


پرمويي؛ علل و راه حل



پرمويي؛ علل و راه حل واحد تندرستی و سلامت تبیان زنجان-

گاهي خانم‌ها براي از بين بردن موهاي زائد بدنشان روش‌هاي مختلفي را براساس تبليغات و بدون تحقيق در مورد نفع يا ضرر آنها امتحان مي‌كنند و هيچ نتيجه‌اي نمي‌گيرند. شايد لازم باشد قبل از هر چيز در مورد علل پديد آمدن اين موهاي زائد بدانيم تا مانند خانم عظيمي، كارهاي بي‌فايده نكنيم و متحمل هزينه اضافه نشويم...

خانم عظيمي دراين باره مي گويد:«از دوران بلوغ عادت ماهيانه‌ام منظم نبود، بنابراين به اين روال نامرتب عادت داشتم. وقتي چند موي زائد در قسمت سينه و شكمم ظاهر شد، گمان نمي‌كردم ربطي به مساله زنانگي داشته باشد. البته روي كمرم هم تعدادي جوش مي‌زد كه حس مي‌كردم ممكن است گرمي‌ام كرده باشد. بعد از مدتي از يك متخصص پوست وقت گرفتم تا برايم ليزر كند. پزشك‌ متخصص گفت اول بايد از نظر غدد و مسائل هورموني بررسي شويد.

 راستش را بخواهيد حس كردم اين همه چكاپ اتلاف وقت است به خصوص كه از ترسم اين موها را تيغ نمي‌زدم تا زياد نشود. به يك آرايشگاه سر زدم و با متخصص الكتروليز و ليزر آنجا قرار گذاشتم كه از فرداي همان روز درمان را شروع و مرا از شر اين موها رها كند. بعد از كلي هزينه‌كردن و دردسر، از شر موها خلاص نشدم كه هيچ، چند تار موي كلفت در ناحيه گردنم هم به وجود آمد. دوباره به نقطه اول برگشتم و متخصص پوست مرا نزد پزشك متخصص زنان فرستاد. پس از معاينه و سونوگرافي، تشخيص دادند تخمدان‌هايم كيست دارد. حالا دارو مي‌خورم و بهتر شده‌ام. شايد حتي ليزر هم نياز نباشد.»

پرسشي از دكتر فريبا قلمكار متخصص پوست و مو و دانشيار دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي

چـاره مـوهـاي زائـد لـيـزر اسـت؟

 براي فردي که مشکل هورموني و موي زائد دارد دارو تجويز مي‌کنيد يا ليزر؟

گاهي اوقات لازم است موهاي زائد را تنها با دارو درمان كنيم. گاهي نيز لازم است ابتدا با دارو درمان كرد بعد ليزر انجام داد. گاهي نيز اختلال سطح هورموني وجود ندارد و از همان ابتدا مي‌توان از ليزر استفاده كرد. البته در هر دو صورت يعني چه با وجود سطح هورمون مردانه بالا چه بالانبودن سطح هورمون مردانه مي‌توان درمان‌هاي هورموني كرد ولي اگر سطح هورمون مردانه بالا باشد درمان راحت‌تر است.

 آيا درمان با دارو قبل از ليزر سبب نازکي موها و سخت شدن ليزر درماني نمي‌شود؟

چرا. برخي پزشكان معتقدند اگر بخواهيم فرد را تحت درمان هورموني قرار دهيم چون موها نازك‌تر مي‌شوند، پاسخ به ليزر به خوبي زماني نيست كه از بدون درمان هورموني بخواهيم ليزر كنيم. در هر صورت فكر مي‌كنم بررسي‌هاي هورموني لازم است.

غير از آزمايش خون بررسي ديگري هم لازم است؟

غير از آزمايش‌هاي سطح هورموني، يك سونوگرافي از تخمدان هم لازم است. گاهي ممكن است فرد دچار تخمدان پلي‌كيستيك باشد يا ساير بيماري‌هاي مرتبط را داشته باشد.

درمان چه موهايي با ليزر راحت‌تر است؟

در مورد درمان با ليزر بايد گفت هر چقدر موها ضخيم‌تر و تيره‌تر باشند درمان ليزر موثرتر خواهد بود.

 براي برداشتن موي زائد از چه نوع ليزري استفاده مي‌كنيد؟

اينكه از چه ليزري استفاده شود و چند مرتبه بايد ليزر انجام داد بستگي به رنگ پوست دارد. ما كه رنگ پوست خيلي روشني نداريم، بهترين ليزر مناسب ليزر الكساندري و دايود است. اين ليزرها افزايش تيرگي پوست و سوختگي كمتري ايجاد مي‌كنند. معمولا بهتر است اول پزشك از قدرت كمتر ليزر استفاده كند. ولي به هر حال اين مساله به سليقه پزشك ارتباط دارد.

 با چند جلسه ليزر موها از بين مي‌روند؟

هيچ‌گاه نمي‌توان گفت با چند جلسه ليزر موهاي زائد از بين مي‌روند يا كم مي‌شوند. به طور متوسط حداقل 3 تا 5 جلسه لازم است ولي برخي بيمارها با دفعات خيلي بيشتر و برخي با دفعات خيلي كمتر به ليزر جواب مي‌دهند. هر چقدر موها ضخيم‌تر و تيره‌تر باشد ليزر بهتر جواب مي‌دهد.

 آيا با انجام ليزر، موهاي ناخواسته کاملا از بين مي‌رود؟

در مورد موهاي ناحيه زيربغل و تناسلي ليزر خوب جواب مي‌دهد چون موهاي زائد اين نواحي زبر و ضخيم است و جواب درماني مناسبي مي‌دهد. بهترين كار اين است كه پزشك به بيمار توضيح دهد كه حداقل 70 درصد موهاي زائد ناحيه بعد از ليزر از بين خواهد رفت و باقي موها اگر مانده باشد كركي خواهد شد.

 آيا بعد از اتمام جلسات ليزر لازم است دوباره فرد هر چند وقت يکبار مراجعه مجدد داشته باشد؟

بعد از اينكه فرد پاسخ مورد توجه خود را گرفت بهتر است سالي 2 بار يعني هر 6 ماه يكبار دوباره نواحي را ليزر كند.

 قبل از انجام ليزر بايد به چه مسائلي توجه کرد؟

هفته قبل از جلسه ليزر بهتر است فرد از روش‌هايي كه مو را از ريشه مي‌كند استفاده نكند. در فواصل ليزر هم همين‌طور و حتي پس از آن هم بهتر است فرد بندانداختن را فراموش كند زيرا وقتي مو كنده مي‌شود يك هورمون افزايش‌دهنده رشد مو از فوليكول مو ترشح مي‌شود.

نکته ديگر اينکه فرد قبل از اينكه ليزر كند بايد از سولاريوم و برنزه كردن خودداري كند تا پوست تيره و سبزه نشود زيرا در اين صورت اختلال رنگ بعد از ليزر زيادتر مي‌شود.

بعد از ليزر چطور؟

براي پيشگيري از افزايش پيگماتاسيون بعد از ليزر به ويژه اگر سوختگي يا التهابي در پوست ايجاد شده است بهتر است فرد در معرض نور قرار نگيرد . آفتاب اختلال افزايش تيرگي بعد از سوختگي يا ليزر را افزايش مي‌دهد يعني اگر بيماري پوستش را ليزر كرده باشد و در ناحيه‌اي قرمزي يا سوختگي پيدا كرده باشد اگر در معرض آفتاب قرار بگيرد احتمال اينكه افزايش رنگ در محل باقي بماند بيشتر است. بهتر است شخص از ضدآفتاب فراواني استفاده كند يا محل را از نور آفتاب پنهان نگه دارد.

تا چه زماني فرد بايد از آفتاب دور بماند؟

كافي است كه قرمزي و سوختگي روي پوست برطرف شود. بعد از آن آفتاب تاثيري روي پوست نمي‌گذارد.

 در مورد خانم عظيمي که روي گردنشان موي زائد در آمده چه نظري داريد؟

در رابطه با اين خانم‌ اينكه ليزر بتواند موهاي پرزي را تبديل به موي ضخيم كند بعيد است اما ممكن است در حواشي نواحي كه ليزر مي‌شود موي پرزي به وجود بيايد. به نظرم رشد موهاي گردن اين خانم ربطي به ليزر ندارد. اين خانم بايد از نظر هورموني بررسي شود. ممكن است اختلال هورموني در اين خانم در حال پيشرفت كردن باشد يا با فاصله يك اختلال هورموني به وجود آمده باشد.

 آيا انجام ليزر سن مجازي دارد؟

موهاي زائد و ناخواسته از دوره بلوغ به بعد ظهور مي‌كند. اگر احيانا فردي دچار اختلال هورموني نباشد مي‌توان بعد از دوران بلوغ ليزر را انجام داد.

 انجام ليزر محدوديت يا ممنوعيتي ندارد؟

براي بيماري‌هاي اتوايميون كه با نور آفتاب ضايعات‌شان بدتر مي‌شود نبايد ليزر را انجام داد.

 در دوران بارداري چطور؟

در دوران بارداري و شيردهي ممنوعيتي براي انجام ليزر وجود ندارد ولي معمولا متخصصان در دوران بارداري اين كار را انجام نمي‌دهند زيرا اگر خدايي نكرده جنين بعد از زايمان مشكلي داشته باشد مادر ممكن است تصور كند به دليل ليزر بوده است.

نگاه دوم

6 اشتباه رايج درباره موهاي زائد

دكتر امير هوشنگ احساني/ متخصص پوست و مو، دانشيار علوم پزشکي تهران

وجود هرگونه موي مدل مردانه ضخيم در نواحي وابسته، هورمون و نواحي مردانه شامل صورت، دور سينه، ناحيه تناسلي و دور ناف در يك خانم موهاي زائد محسوب مي‌شود.

ايجاد موهاي زائد در يك خانم مي‌تواند ناشي از عوامل مختلفي باشد. اين عوامل مختلف مي‌تواند شامل ژنتيك يا ارث، اختلالات هورموني، تخمداني، مصرف برخي داروها و حتي در بعضي موارد بدون علت باشد.

روش‌هاي مختلفي براي برداشتن موقتي موهاي زائد وجود دارد و نمي‌توان گفت استفاده از بند، مومك يا تيغ بهترين روش است. ممكن است بندانداختن در يك فرد روش خوبي باشد در حالي كه در فرد ديگر باعث جوش و التهاب شديد شود. در مورد تيغ هم همين‌طور است. در هر فرد متناسب با جنس و نوع پوست روش انتخاب برداشتن موهاي زائد متفاوت است. هر روشي كه كمترين تحريك را ايجاد مي‌كند آن روش مناسب‌تر است.

الكتروليز اگر درست استفاده شود روش بسيار خوبي است. اما اگر درست استفاده نشود سبب تيرگي و سوراخ شدن سطح پوست مي‌شود. با آمدن ليزر طي اين چند سال از الكتروليز كمتر استفاده مي‌شود. با اين حال حتي ليزر هم درمان دائمي موهاي زائد نيست و ممكن است فرد با چند جلسه ليزر موهايش بازگردد. ولي در حال حاضر بهترين روش براي برداشتن موهاي زائد است ولي ليزرها دائما در حال بهتر و تقويت شدن است تا پاسخ بهتري بدهد... و اما از اين حرف‌ها که بگذريم، مي‌رسيم به 6 اشتباه رايج درباره موهاي زائد:

اگر موها را بکنيم بيشتر مي‌شوند: هميشه اين باور وجود داشته كه اگر موهاي زائد را بكنيم بيشتر مي‌شوند. اين باور درست نيست. روند ايجاد موهاي زائد در يك فرد با كندن يا تيغ زدن اضافه نمي‌شود. تيغ زدن سبب بيشتر شدن دائمي موها نمي‌شود بلكه در كوتاه‌مدت ممكن است تعداد موها را افزايش دهد. ثابت شده افرادي كه تيغ مي‌زنند بعد از مدتي که از تيغ استفاده نمي‌كنند، تعداد موهايشان به حالت عادي بازمي‌گردد.

تيغ زدن قبل از انجام ليزر اشتباه است: پزشكان توصيه مي‌كنند قبل از انجام ليزر، فرد تيغ بزند تا موها ضخيم‌تر شود. باور غلطي كه در مورد اين تيغ زدن به وجود آمده اين است كه تيغ زدن سبب بيشتر شدن موهاي زائد مي‌شود.

برخي داروها سبب قطع دائمي رشد مو مي‌شوند: در حالي كه در چند سال اخير داروهايي تبليغ مي‌شود كه به داروهاي از بين برنده دائمي مو معروف‌اند متاسفانه اين داروها فقط جنبه‌هاي تبليغاتي دارند و هنوز دارو يا كرم موبري كه بتواند به صورت دائمي موها را از بين ببرد توليد نشده است. تمامي كرم‌هاي موبر به صورت مقطعي تعداد مو را كم مي‌كنند و رشد آنها را به تاخير مي‌اندازند و فاصله درآمدن را طولاني‌تر مي‌كنند. به عبارت ديگر اين داروها تنها دوره رويش مجدد مو را به تعويق مي‌اندازند.

بند انداختن بهتر از تيغ زدن است و ماهيچه صورت را تقويت مي‌کند: بند انداختن و ساير روش‌هاي اپيلاسيون هيچ تفاوتي با هم ندارند و تنها دوره‌هايي كه مو در مي‌آيد در آنها كوتاه يا طولاني است. اگر شما موهاي صورت را بند بيندازيد شايد موها از روش شيوكردن ديرتر درآيد ولي در جفت اين روش‌ها به هر حال موها دوباره درمي‌آيند و تفاوتي با هم ندارند. اما در مورد اينکه برخي افراد مي‌گويند بندانداختن ماساژي براي ماهيچه‌ صورت و بهترين روش دفع موهاي زائد صورت است اين باور صحيح نيست. اين تئوري وجود دارد كه كساني كه مرتب بند مي‌اندازند و مرتب موهايشان را مي‌كنند، چه با موچين چه با بند، ممكن است در طولاني‌مدت تكرار اين كار رشد موها را به تعويق بيندازد و حتي برخي موها به طور دائمي از بين برود ولي اينكه بندانداختن سبب تقويت عضلات صورت مي‌شود جنبه علمي ندارد.

مومک پوست را پير مي‌کند: مهم‌ترين ريسكي كه ممكن است استفاده از مومك يا كرم‌هاي موبر براي از بين بردن موهاي بدن داشته باشد، واكنش‌هاي حساسيتي يا اگزمايي است كه گاهي با اين مواد اتفاق مي‌افتد. برخي به اشتباه فكر مي‌كنند مومك الاستيسيته يا انعطاف‌پذيري پوست را از بين مي‌برد يا كم مي‌كند. اين تفكر پايه علمي ندارد.

کندن موي بيني سبب زياد شدن آن مي‌شود: باور ديگري كه وجود دارد اينكه موچين تنها براي برداشتن موهاي ابرو مناسب است و برداشتن موهاي بيني با آن سبب افزايش موها در اين ناحيه مي‌شود. در واقع در مورد موهاي بيني بايد گفت هر جايي كه مويي نزديك مخاط باشد مانند مژه يا بيني، اگر موها را با آسيبي كه سبب بروز زخم شد برداريم، اين كار سبب افزايش تعداد موها نمي‌شود بلكه ريسك ايجاد عفونت را در آن ناحيه بالا مي‌برد و متاسفانه عفونت ناحيه بيني چون نزديك به مخاط است ريسك ايجاد عفونت‌هاي خوني را بالا مي‌برد و چون بيني به چشم و مغز نزديك است، ريسك عفونت‌هاي چشمي و مغزي با اين كار بالا مي‌رود و ما افراد را از اين کار منع مي کنيم.

نگاه سوم

بيماري‌هايي که باعث پرمويي مي‌شوند

دكتر سيدمحسن خوش‌نيت/ فوق تخصص غدد، استاديار دانشگاه علوم پزشكي تهران

موهاي زائد به معني موهاي زبر و خشن در پشت لب، چانه، نواحي جلوي گوش‌ها در صورت، گردن، روي سينه‌ها، شكم، ناحيه پشت تنه در بالا و پايين، بازوها و ران‌ها در خانم‌هاست. به طور طبيعي در اين نواحي نبايد موهاي زبر و ضخيم وجود داشته باشد بلكه موها بايد نرم و كركي باشند. هرگاه موها به شكلي كه گفته شد در يك يا چند ناحيه نامبرده ايجاد شود به طوري كه قابل توجه و چشمگير باشد نشان‌دهنده يك اختلال هورموني‌اند. در اين شرايط يا توليد هورمون‌هاي مردانه در بدن افزايش يافته يا گيرنده‌هاي اين هورمون‌هاي مردانه در سطح فوليكول‌هاي مو حساسيت بيش از حد نشان داده‌اند. هورمون‌هاي مردانه در بدن خانم‌ها

به‌مقادير كمي از تخمدان‌ها و غدد فوق كليوي توليد مي‌شود. هرگاه توليد اين هورمون‌ها افزايش يابد، موهاي زائد هم زياد مي‌شوند. افزايش حساسيت فوليكول مو هم به هورمون مردانه عامل بروز موي زائد است كه دلايل ژنتيكي دارد. يكي از شايع‌ترين عللي كه سبب افزايش توليد هورمون‌هاي مردانه در بدن خانم‌ها مي‌شود بيماري تخمدان پلي‌كيستيك است. در اين بيماري تخمدان‌ها كمي بزرگ مي‌شوند و كيست‌هاي ريز و كوچكي به تعداد زياد در تخمدان‌ها ايجاد مي‌شود.

 اين تخمدان‌ها هورمون‌هاي مردانه زيادي مي‌سازند و هورمون‌هاي زنانه به ويژه پروژسترون را كم توليد مي‌كنند كه در نتيجه سبب بروز اختلالات عادت ماهيانه مي‌شود و افزايش توليد هورمون مردانه نيز سبب رشد موهاي زائد مي‌شود. آكنه، جوش‌هاي پوستي كه روي صورت و پشت ظاهر مي‌شود و ريزش موي تيپ مردانه و چرب شدن موها نيز از ديگر نشانه‌هاي ابتلا به اين بيماري است.

 تشخيص تخمدان پلي‌كيستيك با شرح حال بيمار و بررسي‌هاي آزمايشگاهي ممكن است. تومورهايي كه گاهي در تخمدان‌ها ايجاد مي‌شوند هم مي‌تواند عامل ديگر افزايش هورمون مردانه در بدن باشد. برخي بيماري‌هاي مادرزادي در غدد فوق كليوي هم سبب افزايش توليد هورمون‌هاي مردانه بعد از بلوغ در خانم‌ها مي‌شود.

به ندرت تومورهاي غدد فوق كليوي هم عامل توليد هورمون‌هاي مردانه‌اند. پركاري غدد فوق كليوي نيز از جمله ديگر علل پرمويي در خانم‌هاست. به هر حال خانمي كه با اين علائم يعني افزايش موهاي زائد يا آكنه‌هاي مقاوم به درمان‌هاي معمول يا ريزش موي تيپ مردانه مراجعه مي‌كند پزشك او را از نظر افزايش توليد هورمون‌هاي مردانه بررسي مي‌كند. گاهي سطح اين هورمون‌ها در محدوده طبيعي در خون وجود دارد و اين نشانه افزايش حساسيت گيرنده‌ها در فوليكول مو است.

 بعد از اينكه علل پرمويي تشخيص داده شد، بيماري مربوطه بايد درمان شود يعني اگر توموري در تخمدان باشد بايد برداشته شود يا اگر خانمي بيماري تخمدان پلي‌كيستيك دارد، تحت نظر متخصص غدد بايد درمان‌ها آغاز شود. اگر حساسيت فوليكول مو هم بالا رفته باشد با داروهايي كه توليد هورمون مردانه را كم مي‌كند و داروهايي كه گيرنده‌هاي هورمون مردانه را بلوك مي‌كند مي‌توان رشد موهاي زائد را قطع كرد. اولين اقدام بسياري از خانم‌ها مراجعه براي انجام ليزر است در حالي كه به دليل اختلال هورموني كه وجود دارد و درمان نشده بعد از ليزر مجددا موهاي زائد بازمي‌گردد. ليزر بايد در كنار درمان‌هاي دارويي باشد.

نگاه چهارم

تخمدان پلي‌کيستيک و موهاي زائد

دكتر شيرين نيرومنش/ متخصص زنان و زايمان و استاد دانشگاه علوم پزشكي تهران

دليل رشد موهاي زائد در خانم‌ها معمولا اختلال‌ هورموني است كه سبب افزايش هورمون مردانه در زنان مي‌شود. ممكن است اشكال از تخمدان يا از غدد فوق كليوي باشد. به اين نكته هم بايد توجه كرد كه با توجه به وضعيت هورموني برخي از خانم‌ها در دوران بارداري و تحت تاثير هورمون‌هاي مربوط به آن دچار افزايش موهاي زائد مي‌شوند. در دوران يائسگي نيز چون هورمون زنانه كاهش مي‌يابد ممكن است فرد دچار افزايش موهاي زائد شود.

به هر حال هر اشكالي در سيستم هورموني و برهم خوردن تعادل آن كه سبب افزايش ميزان هورمون‌هاي مردانه شود، عامل بروز موهاي زائد است. نشانگاني وجود دارد به نام نشانگان تخمدان پلي‌كيستيك كه معمولا در خانم‌هايي بروز مي‌كند كه چاق هستند، در تخمدان‌ تخمك‌گذاري ندارند، در سونوگرافي تخمدان‌هاي بزرگ و صدفي‌شكل‌ دارند و تخمك‌هاي متعددي در سطح تخمدان آنها ديده مي‌شود. اين تخمك‌ها آزاد نمي‌شوند و سيكل ماهانه در اين خانم‌ها مرتب نيست. گاهي 2 ماه يكبار يا 3 ماه يكبار عادت مي‌شوند و معمولا موهاي زائد در تمام بدن يا صورت آنها وجود دارد.

تعداد فوليكول‌هاي مو در هر فرد ثابت است و از بين نمي‌رود ولي مو وقتي به صورت ضخيم و با رشد زياد پديدار مي‌شود غيرطبيعي است به ويژه اگر در صورت خانمي نمايان شود. اگر خانمي دچار اين نوع موهاست و اختلال قاعدگي دارد لازم است ابتدا به پزشك زنان مراجعه كند تا تشخيص داده شود. معاينه و سونوگرافي و آزمايش هورموني لازم است. اگر افزايش وزن دارد بايد رژيم غذايي بگيرد و وزن خود را پايين بياورد و هر بيماري زمينه‌اي كه مربوط به تخمدان يا غدد فوق كليوي است بايد تشخيص داده شود و تحت درمان قرار گيرد. درمان در اين خانم‌ها طولاني است به دنبال درمان سطح هورمون مردانه كاهش مي‌يابد و سرعت‌ رشد موهاي زائد كم مي‌شود و از حالت ضخيم بودن بيرون آمده، نازك‌تر شده و رشد آنها كم مي‌شود. بعد از 6 ماه آز آغاز درمان هورموني بايد موهاي زائد ليزر يا سوزانده شوند تا فرد احساس ناراحتي نكند.

برخي خانم‌ها بدون اينكه علت اوليه را درمان كنند مبادرت به انجام ليزر مي‌كنند. اگر علت اوليه درمان نشود ممكن است مجددا رشد موها آغاز شود. لازم است با مراجعه به پزشك زنان، معاينه و سونوگرافي براي بررسي كيست تخمدان مشكل و دليل بروز موهاي زائد مشخص شود. گاهي مشكل تخمدان پلي‌كيستيك نيست ولي ممكن است در تخمدان كيست‌هاي بزرگي ايجاد شود كه توليدكننده هورمون مردانه‌اند و اين نوع كيست‌ها بايد تحت عمل جراحي قرار گيرند. اما فردي كه تخمدان پلي‌كيستيك دارد نيازي به جراحي ندارد و با درمان‌هاي هورموني مشكل برطرف مي‌شود. اگر منشأ توليد هورمون مردانه و ايجاد موي زائد مشكل غدد فوق كليوي باشد بايد توسط متخصصان غدد تشخيص داده و درمان شود.


 

گردآوری:گروه تندرستی و زندگی سالم

http://www.tebyan-zn.ir/healthy_safe_life.html