امروزه شاخه جدیدی از اکوتوریسم منشعب شده است که ژئوتوریسم یا گردشگری زمین شناسی نام دارد. ژئوتوریسم با تکیه بر پدیده های زمین شناسی به موضوع گردشگری می پردازد. دیدن انواع فرسایش های آبی، بادی، شیاری، خندقی و... بازدید از گسل ها، غارنوردی و دیدن پدیده های استالاگتیتی و استالاگمیتی از دیدگاه زمین شناسی، بازدید ازلایه بندی های مشخص روی ارتفاعات، مشاهده چین خوردگی ها و مخروط افکنه و واریزه ها و... قسمتی از فعالیت های مربوط به ژئوتوریسم را تشکیل می دهد. این نوع گردشگری تا حدودی علمی بوده و برای مناطقی چون استان زنجان که از زمین شناسی دیرینه ای برخوردار است، بسیار مفید به نظر می رسد. با توجه به تازه بودن این مقوله، تا کنون در این زمینه اقدامات خاصی در استان انجام نشده است ولی با توجه به بستر متنوع زمین شناسی در استان زنجان این شاخه از اکوتوریسم به راحتی می تواند در این منطقه توسعه پیدا کند.
استان زنجان به لحاظ زمین شناسى داراى قدمت زیادى است. در نواحى مختلف استان مى توان آثارى را از تمام دوران هاى زمین شناسى مشاهده كرد. جوان ترین یافته هاى زمین شناسى در منطقه زنجان را می توان در ارتفاعات مشرف به رودخانه قزل اوزن و شعب آن پیدا کرد كه به اواخر دوران سوم زمین شناسى تعلق دارند. قدیمی ترین تشکیلات منطقه متعلق به 335 میلیون سال پیش در کوه های زنجان جنوبی و رشته کوه های شمال باختری نمایان است. سن رشته كوه هاى جنوبى شامل كوه هاى جهان داغ و ملاداغ و رشته كوه هاى سلطانیه و كوه دمیرلو تا بلندى هاى شمال رود قزل اوزن كه متعلق به دوران اول و دوم زمین شناسى هستند 125 تا 335 میلیون سال تعیین شده است. این كوه ها بیش تر از سنگ هاى شیل و آهک هاى كرتاسه تشكیل شده اند. رشته كوه هاى زنجان شمالى (كوه هاى ذاكر، قاجار و قرل جا) از سنگ هاى گرانیت متعلق به دوره ژوراسیک از دوران دوم زمین شناسى و با قدمت 125 میلیون سال تشكیل شده اند. تقریبا بقیه رشته كوه هاى زنجان شمالى متعلق به اوایل دوران سوم زمین شناسى با قدمت 60 میلیون سال هستند و از سنگ هاى شیل، بازالت و سنگ هاى ماسه اى تشكیل شده اند. كهن ترین تشكیلات استان زنجان را سنگ هایى كه كمى دگرگون شده اند (شیست انگوران) و شیل هاى سبز غیر دگرگونى متعلق به تشكیلات كهر و هم چنین گرانیت سفید رنگ اسیدى با عنوان گرانیت تشکیل می دهند که روى هم رفته مجموعه ی پى سنگ پركامبرین ناحیه زنجان را به وجود می آورند. . |